ბიბლია: იგავები
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-12-19T15:05:00.208402+00:00

ბიბლია
ბიბლია

1. სათაურის გვერდი

1. იგავები

სათაურის გვერდი

ბიბლია
ძველი და ახალი აღთქმა

(კანონიკური და არაკანონიკური წიგნები)

ბიბლიის თარგმნის ინსტიტუტი

2002

ISBN 91-89122-21-6

© კანონიკური წიგნები – ბიბლიის თარგმნის ინსტიტუტი, სტოკჰოლმი, 2002

© არაკანონიკური წიგნები – საქართველოს ბიბლიის საზოგადოება, 2002

იგავები
იგავები

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

1
იგავები

იგავთა საჭიროება

1^1იგავნი სოლომონისა, ძისა დავითისა, ისრაელის მეფისა. +

2შესაცნობად სიბრძნისა და შეგონებისა, გასაგებად გონების ნათქვამისა,

3მისაღებად ჭკუის შეგონებისა, სიმართლისა, სამართლისა და სამართლიანობისა;

4მისაცემად ბრიყვთათვის გონიერებისა, ყმაწვილთათვის – ცოდნისა და განსჯისა.

5მოისმენს ბრძენი და შეიმატებს სწავლას, და გონიერი სიბრძნეს შეიძენს,

6გასაგებად იგავისა და ქარაგმისა და ბრძენთა სიტყვებისა და გამოცანებისა.

7უფლის შიში ცოდნის სათავეა, სიბრძნე და დარიგება კი ბრიყვებს ეზიზღებათ.

8ისმინე, შვილო ჩემო, მამაშენის დარიგება და დედაშენის სწავლებას ნუ მიატოვებ.

9რადგან ეს მშვენიერი გვირგვინია შენს თავზე, მანიაკი შენს ყელზე.

10ჩემო შვილო, თუ ცოდვილნი გაცთუნებენ, ნუ დათანხმდები.

11თუ გეტყვიან: „წამოდი ჩვენთან, ჩავუსაფრდეთ სისხლის საღვრელად, უმიზეზოდ დავუდარაჯდეთ უდანაშაულოს, +

12ჩავყლაპოთ ისინი, როგორც შავეთმა ცოცხლად და მრთელად, საფლავში ჩამავალთ მსგავსად,

13ყოველგვარ ძვირფას ქონებას მოიხვეჭთ, ჩვენს სახლებს ნადავლით გავავსებთ.

14ყარე შენი წილი ჩვენთან ერთად, ერთი ქისა გვექნება ჩვენ ყველას!“

15ჩემო შვილო, ნუ ივლი მათთან გზაზე, შეაკავე შენი ფეხი მათი სავალიდან. +

16რადგან მათი ფეხები ბოროტისაკენ გარბიან და სისხლის საღვრელად ისწრაფიან. +

17რადგან ამაოდ იფინება ბადე რომელიმე ფრთოსანის თვალში.

18ისინი კი თავიანთ სისხლს უსაფრდებიან, თავიანთ სულებს უდარაჯდებიან. +

19ასეთია გზანი ყველა ხარბი მომხვეჭლისა: სიცოცხლეს ართმევს იგი მის პატრონს.

სიბრძნე აფრთხილებს

20სიბრძნე ქუჩაში შემოსძახებს, მოედნებზე გამოსცემს თავის ხმას; +

21ხალხმრავალ ადგილებში ღაღადებს იგი, კარიბჭის ზღურბლზე, ქალაქში ამბობს ის თავის სათქმელს:

22„როდემდე ეყვარებათ ბრიყვებს სიბრიყვე, თავქარიანნი მასხარობით დატკბებიან, ხოლო სულელებს ეძულებათ ცოდნა?

23მიუბრუნდით ჩემს შეგონებას, გამოგითქვამთ ჩემს გულისთქმას, გაუწყებთ ჩემს სიტყვებს.

24რადგანაც გიხმობდით მე, თქვენ კი ყურს არ ათხოვებდით. გიწვდით ხელს, მაგრამ არ იყო შემსმენელი.

25და უგულებელ ჰყავით ყველა ჩემი რჩევა და ჩემი შეგონება არ ინდომეთ.

26მეც თქვენს უბედურებაზე გავიცინებ, დაგცინებთ თქვენ შიშის მოგვრისას. +

27როდესაც გეწევათ შიში, როგორც ქარიშხალი, და თქვენი უბედურება გრიგალივით მოვა, როდესაც გეწევათ თქვენ უბედურება და გაჭირვება.

28მაშინ მომიხმობენ მე და არ ვუპასუხებ, დამიწყებენ ძებნას, მაგრამ ვერ მპოვებენ. +

29იმის წილ, რომ სძულდათ ცოდნა და უფლის შიში არ ამოირჩიეს, +

30არ ინდომეს ჩემი რჩევა, მოიძულეს ჩემი ყველა შეგონება.

31და იგემებენ თავიანთი გზის ნაყოფს და თავიანთი ბოროტი განზრახვებით გაძღებიან.

32რადგან გულუბრყვილოებს მათი განდგომა მოკლავს და ბრიყვებს მათი კმაყოფილება მოსპობს.

33მაგრამ ვინც მომისმენს, მშვიდად იცხოვრებს და დამშვიდებულს ბოროტის შიში აღარ ექნება.“

2

სწავლების გაგრძელება

2^1შვილო ჩემო, თუ მიიღებ ჩემს ნათქვამს და ჩემს მცნებებს შეინახავ,

2ყურადღებით მოუსმენ სიბრძნეს, შენს გულს მოუხრი გონიერებას,

3რადგან თუ გონებას მოუხმობ, საზრიანობას მისცემ შენს ხმას;

4თუ მოძებნი მას, როგორც ვერცხლს და მონახავ მას, როგორც საუნჯეს,

5მაშინ გაიგებ უფლის შიშსა და უფლის შეცნობას ჰპოვებ.

6რადგან უფალი იძლევა სიბრძნეს, მისგანაა ცოდნა და გონიერება. +

7შეუნახავს მოსაზრებულობას პატიოსანთ, ის ფარია უბიწოდ მავალთათვის,

8რათა დაიცვას სამართლის გზები და წმიდათა ბილიკებს გაუფრთხილდეს. +

9მაშინ გაიგებ სამართლიანობას და სამართალს და პატიოსნებას – სიკეთის ყველა ბილიკს.

10როდესაც შევა სიბრძნე შენს გულში და ცოდნა ეამება შენს სულს,

11განსჯა შეგინახავს შენ და საზრიანობა დაგიცავს,

12რათა გიხსნას ბოროტი გზიდან, უკუღმართად მოუბარი კაცისაგან,

13მათგან, რომელნიც ტოვებენ სწორ გზებს, რათა იარონ ბნელი გზით,

14რომელნიც ხარობენ ბოროტის ქმნით, ილხენენ ბოროტი უკუღმართობით,

15რომელთა გზები მრუდეა და უკუღმართობენ თავიანთ ბილიკებზე.

16რომ გიხსნას უცხო ქალისაგან, უცხოტომელისაგან, რომლის ნათქვამიც ლაქარდიანია,

17რომელმაც დატოვა თავისი სიყმაწვილის მეგობარი და თავისი ღმერთის აღთქმა დაივიწყა,

18რადგან მის სახლს სიკვდილისაკენ მიჰყავს და მის ბილიკებს – მკვდრებისკენ.

19არც ერთი მასთან შემსვლელი უკან არ ბრუნდება და ვეღარ ჰპოვებენ სიცოცხლის გზებს.

20რათა იარო კეთილთა გზით და მართლის ბილიკები შეინახო.

21რადგან წრფელნი ქვეყნად იცხოვრებენ და უბიწონი დარჩებიან მასში. +

22ბოროტნი კი ქვეყნიდან მოიკვეთებიან და მოღალატენი აღმოიფხვრებიან მისგან. +

3
სიბრძნის სიკეთე

3^1შვილო ჩემო! ჩემს რჯულს ნუ დაივიწყებ, და ჩემი მცნებანი დაიცვას შენმა გულმა,

2რადგან დღეგრძელობას და ცხოვრების წლებს და მშვიდობას შეგმატებენ შენ.

3წყალობა და ჭეშმარიტება ნუ დაგტოვებს, შეიბი ისინი ყელზე, დაიწერე შენი გულის ფიცარზე.

4და მოიპოვებ მადლს და კეთილ გაგებას ღვთისა და ადამიანის თვალში.

5დაენდე უფალს მთელი შენი გულით და შენს გონებას ნუ დაეყრდნობი. +

6ყველა შენს გზაზე შეიცანი იგი და ის გაასწორებს შენს ბილიკებს.

7ნუ იქნები ბრძენი შენს თვალში, გეშინოდეს უფლის და უკუიქეც ბოროტებისაგან.

8კურნება იქნება ეს შენი სხეულისთვის და გამაგრილებელი შენი ძვლებისა.

9პატივი მიაგე უფალს შენი ქონებიდან და მთელი შენი ჭირნახულის პირველნაყოფიდან,

10და გაივსება შენი ბეღლები მოსავლით და მაჭარი შენი საწნახელიდან გადმოვა.

11უფლის დარიგებას, შვილო ჩემო, ნუ შეიზიზღებ და მისი შეგონება ნუ მოგძულდება.

12ვინც უყვარს უფალს, იმას დასჯის როგორც მამა – შვილს, თავის საქებარს!

13ნეტარია ადამიანი სიბრძნის მპოვნელი და ადამიანი – ჭკუის მომხვეჭელი!

14რადგან მისი საზღაური ვერცხლის საზღაურს სჯობს და მისი მოსავალი – წმიდა ოქროს. +

15ის მარგალიტებზე ძვირფასია, და არანაირი შენი საწადელი არ შეედრება მას.

16დღეგრძელობა მის მარჯვენაშია, მის მარცხენაში – სიმდიდრე და პატივი. +

17მისი გზები საამური გზებია და მისი ყველა ბილიკი მშვიდობაა.

18სიცოცხლის ხეა ის მათთვის, ვინც ეჭიდება მას, და მას მინდობილნი ნეტარნი არიან. +

19უფალმა სიბრძნით დააფუძნა დედამიწა, გონებით განამტკიცა ცა.

20თავისი ცოდნით ჯურღმულები გაიპო და ღრუბელნი ცვარს აფრქვევენ.

21შვილო ჩემო, ნუ მოშორდება შენს თვალებს – დაიცავი გონიერება და განსჯა.

22და იქნება ისინი სიცოცხლე შენი სულისათვის და სამკაული შენი ყელისათვის.

23მაშინ ივლი უსაფრთხოდ შენს გზაზე და შენი ფეხი არ დაბრკოლდება.

24როცა დაწვები, არ შეგეშინდება და ტკბილი იქნება შენი ძილი.

25ნუ შეგეშინდება უეცარი შიშისა და ბოროტეულის თავდასხმისა, როცა მოვა,

26რადგან უფალი იქნება შენი საყრდენი და დაიცავს შენს ფეხს შებორკვისაგან.

27ნუ დაუჭერ სიკეთეს მას, ვისაც ერგება, როდესაც შენს ხელს ძალუძს ამის გაკეთება.

28ნუ ეტყვი მოყვასს: „წადი და ხვალ მოდი და მაშინ მოგცემ,“ თუ თანა გაქვს. +

29ნუ განიზრახავ შენი მოყვასისათვის ბოროტს, თუ ის დანდობილად ცხოვრობს შენთან.

30ნუ ედავები ადამიანს უმიზეზოდ, თუ მას ბოროტით არ მოუზღავს შენთვის.

31ნუ შეგშურდება მოძალადესი და ნუ ამოირჩევ ნურც ერთს მის გზათაგან. +

32რადგან სისაძაგლეა უფლის წინაშე მრუდი, წრფელებთან კი მეგობრობს იგი.

33უფლის წყევლაა ბიწიერის სახლზე, ხოლო მართალთა ბინას აკურთხებს იგი. +

34თუ მასხარებს ამასხარავებს, თავმდაბლებს აძლევს იგი მადლს. +

35ბრძენნი პატივს დაიმკვიდრებენ, ხოლო ბრიყვნი დამცირებას მიიღებენ.

4
მამობრივი დარიგება

4^1ისმინეთ, შვილებო, მამის დარიგება, ყური დაუგდეთ სიბრძნის შესაცნობად.

2რადგან კარგი შეგონება მოგეცით თქვენ, ჩემს მოძღვრებას ნუ განაგდებთ.

3რადგან მეც შვილი ვიყავი მამაჩემისა, სათუთი და ერთადერთი – დედის წინაშე,

4ის მასწავლიდა და მეუბნებოდა: „დაიკავოს შენმა გულმა ჩემი სიტყვები, შეინახე ჩემი მცნებები და იცოცხლებ. +

5შეიძინე სიბრძნე, შეიძინე გაგება, ნუ დაივიწყებ და ნუ გადაუხვევ ჩემს ნათქვამს.

6ნუ განაგდებ მას და ის შეგინახავს შენ, გიყვარდეს იგი და დაგიცავს შენ.

7სიბრძნის სათავეა სიბრძნის შეძენა, მთელი შენი შენაძენით გაგება შეიძინე.

8განადიდე იგი და აღგამაღლებს შენ, პატივს გცემს, თუ შემოეხვევი მას.

9ის დაგადგამს თავზე მშვენიერ გვირგვინს, დიდებულ ჯიღას მოგიძღვნის შენ.“

10ისმინე, შვილო ჩემო, და მიიღე ჩემი ნათქვამი და გაგიმრავლდება შენი სიცოცხლის წლები. +

11მე მიგითითე შენ სიბრძნის გზაზე, წაგიძეხი სწორ ბილიკზე.

12შენი სვლისას არ შევიწროვდება შენი ნაბიჯი და თუ გაიქცევი, არ წაბორძიკდები.

13ჩაეჭიდე დარიგებას, ნუ შეეშვები, დაიცავი, რადგან შენი სიცოცხლეა იგი.

14უკეთურთა კვალზე ნუ ივლი და ბოროტთა გზას ნუ დაადგები. +

15მიატოვე იგი, ნუ გაივლი მასზე, გადაუხვიე მისგან და გაიარე.

16რადგან არ დაიძინებენ ისინი, სიბოროტე თუ არ ჩაიდინეს, და ძილი გაუკრთებათ, თუ არ დააბრკოლეს,

17რადგან უკეთურების პურს ჭამენ და ძალადობის ღვინოს სვამენ.

18მართალთა კვალი განთიადივითაა, რომელიც უფრო და უფრო ძლიერდება შუადღემდე.

19უკეთურთა გზა წყვდიადივითაა, არ იციან, რაზე წაიბორძიკებენ. +

20შვილო ჩემო, ჩემს სიტყვებს მოუსმინე, ჩემს ნათქვამს ყური მიაპყარი,

21არ მოშორდნენ ისინი შენს თვალებს, შეინახე შენი გულის წიაღში.

22რადგან ისინი სიცოცხლეა მათი მპოვნელისათვის და კურნებაა მთელი მისი ხორცისათვის. +

23ყველაზე მეტად დაიცავი შენი გული, რადგან მისგან არის სიცოცხლის წყაროები. +

24მოიცილე მზაკვრობა და ბაგეთა სიბილწე.

25შენმა თვალებმა პირდაპირ იცქირონ და შენი მზერა სწორად წარიმართოს შენს წინაშე.

26გათელე სარბიელი შენი ფეხისა და ყოველი შენი გზა განმტკიცდება. +

27ნურც მარჯვნივ გადაუხვევ, ნურც მარცხნივ, განარიდე შენი ფეხი ბოროტებას.

5
გარყვნილების ხაფანგები

5^1შვილო ჩემო, ჩემს სიბრძნეს მოუსმინე და ყური მიაპყარ ჩემს გონიერებას, +

2რათა შეინახო განსჯა და შენმა ბაგეებმა დაიცვან ცოდნა.

3რადგან გოლეულ თაფლს აწვეთებენ ბაგენი უცხო ქალისა და ზეთივით მოედინებიან სიტყვები მისი,

4მაგრამ მისი შედეგი მწარეა ნაღველივით და ბასრი, ვით ორლესული მახვილი.

5მისი ფეხები სიკვდილში ჩადიან, შავეთს არიან ჩაჭიდებულნი მისი ნაბიჯები, +

6რომ ცხოვრების გზა არ გაიკაფოს, მისი გზა-კვალი არეულია, ვერ გაიგებ მას.

7ახლა კი, შვილებო, მომისმინეთ მე და ნუ უკუიქცევით ჩემი ნათქვამისაგან.

8მოაშორე მას შენი გზა და მისი სახლის ზღურბლს ნუ მიუახლოვდები,

9რათა არ მისცე სხვას შენი მშვენება და შენი წლები – დაუნდობელს,

10რათა არ გაძღნენ სხვანი შენი ძალით და შენი ნაშრომი არ წავიდეს უცხოთა სახლში.

11და შენ აკვნესდები საბოლოოდ, შენი ხორცისა და შენი ტანის ჩამოხმობისას,

12და იტყვი: „როგორ შევიძულე დარიგება? შეგონება შეიძაგა ჩემმა სულმა,

13არ მოვუსმინე ჩემს მასწავლებელთა ხმას და ჩემს მოძღვართ არ მივაპყარ ჩემი ყური,

14კინაღამ გავნადგურდი სრულიად კრებულში და საზოგადოებაში.“

15სვი წყალი შენი ბინულიდან და ნაკადები შენი ჭიდან,

16იდინონ შენმა წყაროებმა ქუჩაში და წყლის ნაკადულებმა – მოედნებზე.

17მხოლოდ შენი იყოს ისინი და არა შენთან მყოფ უცხოთესლთა.

18კურთხეული იყოს შენი წყარო და გაიხარე შენი სიყრმის ცოლით,

19საყვარელი ფურ-ირმითა და მშვენიერი შველით. მისმა მკერდმა დაგაკმაყოფილოს ყოველ ჟამს, მისი სიყვარული გიტაცებდეს მუდამ!

20რატომ გიტაცებს, შვილო ჩემო, უცხო ქალი და უცხოელის მკერდზე მოხვევა?

21რადგან უფლის თვალწინაა კაცის გზები და მის ყოველ სარბიელს ის თელავს. +

22საკუთარი ურჯულოებით იქნება უკეთური შეპყრობილი, და მისი ცოდვის ბორკილები დააკავებენ მას. +

23უშეგონებოდ მოკვდება იგი და თავისი უზომო სიბრიყვის წარიტაცება. +

6
მშობლის გაფრთხილება

6^1შვილო ჩემო, თუ თავდებად დაუდექი შენს მოყვასს, ხელი ხელზე დაურტყი უცხოს,

2ბადეში გაები შენი პირის ნათქვამით, შეპყრობილი ხარ შენი პირის ნათქვამით.

3ასე მოიქეცი, შვილო ჩემო და გადარჩები, თუ ხელში ჩაუვარდი შენს მოყვასს: წადი, ემთხვიე და ევედრე მოყვასს.

4ნუ მიაკარებ ძილს შენს თვალებს და რულს შენს ქუთუთოებს,

5გადაირჩინე თავი, ვით ქურციკმა მონადირის ხელიდან და ფრინველმა – ფრინველთმჭერის ხელიდან.

6წადი ჭიანჭველასთან, ზარმაცო, ნახე მისი გზები და დაბრძენდი.

7არა ჰყავს მას არც უფროსი, არც ზედამხედველი და არც ბატონი.

8იმზადებს ზაფხულში თავის პურს, აგროვებს მკის დროს თავის საზრდოს.

9როდემდე იწვები, ზარმაცო, როდის ადგები შენი ძილიდან?

10ცოტა ძილი, ცოტა თვლემა, ცოტა გულხელდაკრეფა დასაწოლად, +

11და მოვა, როგორც მგზავრი, შენი სიღატაკე და გაჭირვება, როგორც ჯარისკაცი.

12არამზადა ადამიანი, უსამართლო კაცი დადის მრუდი პირით,

13თვალს ჩაუკრავს, გაუხახუნებს ფეხს, ანიშნებს თავისი თითებით.

14უმტკიცობაა მის გულში, ბოროტს განიზრახავს ყოველ ჟამს, განხეთქილებას თესავს.

15ამის გამო უეცრად მოვა მისი დაღუპვა, უცბად დაილეწება და არ ექნება მას კურნება.

16ექვსი რამ სძულს უფალს და შვიდი რამ ეზიზღება:

17ზვიადი თვალები, მატყუარა ენა, ხელები, უდანაშაულო სისხლის დამღვრელნი, +

18გული – ბოროტი განზრახვების განმზრახველი, ფეხნი – სწრაფად მორბენალნი ბოროტებისაკენ,

19ცრუ მოწმე, მზაკვრობის წარმომთქმელი და განხეთქილების დამთესავი ძმათა შორის. +

20დაიცავი, შვილო ჩემო, მამაშენის მცნებანი და დედაშენის სწავლებას ნუ მიატოვებ. +

21დაიბნიე შენს გულზე სამუდამოდ, შეიბნიე შენს ყელზე.

22სიარულისას წინ წარგიძღვება, დაწოლისას დაგიფარავს, გამოღვიძებისას საუბარს დაგიწყებს. +

23რადგან მცნება სანთელია და მოძღვრება – სინათლე, ცხოვრების გზა კი – დამრიგებლური შეგონება.

24რათა დაგიფაროს შენ ბოროტი ქალისაგან, უცხოელის ლაქარდიანი ენისაგან.

25ნუ ისურვებ მის სილამაზეს შენს გულში და ნუ გაგიტაცებს თავისი წამწამების ხამხამით.

26რადგან მეძავი ქალის მიზეზით მათხოვრდებიან ლუკმა პურამდე; ქმრიანი კი შენს ძვირფას სულს ინადირებს. +

27განა შეხვეტს ვინმე ცეცხლს თავის უბეში ტანსაცმელის დაუწველად?

28თუ გაივლის ვინმე ნაკვერცხლებზე, ფეხების დაუწველად?

29ასევეა თავისი მოყვასის ცოლთან მიმსვლელიც, არავინ გამართლდება მისი მიმკარებელი. +

30არ შეიზიზღებენ ქურდს, თუ იპარავს გაძღომისათვის, როდესაც მშიერია.

31მაგრამ თუ იპოვნიან, შვიდმაგად გადაიხდის, თავისი სახლის მთელ ქონებას მისცემს. +

32ვინც ქალთან მრუშობს, უგუნურია. სპობს თავის სულს, ვინც ამას სჩადის. +

33ცემასა და დამცირებას ჰპოვებს და მისი სირცხვილი არ წაირეცხება.

34რადგან ეჭვიანობა მამაკაცის გულისწყრომაა, და არ დაინდობს ის შურისგების დღეს.

35არ შეხედავს არავითარ გამოსასყიდს და არ დაკმაყოფილდება, რაც უნდა უმრავლო ქრთამი.

7
გარყვნილი ცხოვრების შედეგი

7^1შვილო ჩემო, შეინახე ჩემი ნათქვამი და ჩემი მცნებანი ჩაიმარხე შენში.

2შეინახე ჩემი მცნებანი და ჩემი რჯული როგორც თვალისჩინი. +

3დაიბნიე იგი შენ თითებზე, დაიწერე შენი გულის ფიცარზე.

4სიბრძნეს უთხარი: „ჩემი და ხარ შენ,“ და ნათესავი უწოდე გონებას,

5რათა დაგიფაროს უცხო ქალისაგან, უცხოელისაგან, რომლის სიტყვა ლაქარდიანია.

6რადგან ჩემი სახლის სარკმლიდან, ჩემი დარაბიდან გავიჭვრიტე,

7და ვიხილე ბრიყვნი, ვაჟებს შორის შევნიშნე უგუნური ყმაწვილი,

8გადამავალი ქუჩაზე, მისი სახლის კუთხესთან. და წავიდა იგი მისი სახლისკენ

9საღამოს მწუხრში, ღამის სიბნელესა და წყვდიადში.

10და აჰა, გამოდის ქალი მის შესახვედრად, მეძავის სამოსელში და მზაკვრული გულით.

11აღვირახსნილია ის და თავშეუკავებელი, ფეხები სახლში არ უჩერდება:

12ხან ქუჩაშია, ხან მოედნებზე და ყოველ კუთხესთან უსაფრდება.

13აჰა, დაიჭირა და ჰკოცნის მას და ურცხვი სახით ეუბნება:

14„სამშვიდობო მსხვერპლი იყო ჩემზე. დღეს შევასრულე ჩემი აღთქმული,

15ამის გამო გამოვედი შენს შესახვედრად, შენი სახის საძებრად და გიპოვე!

16ფარდაგებით მოვფინე ჩემი სარეცელი, ეგვიპტის ნაქარგი ქსოვილით,

17ჩემს საწოლს მური ვაპკურე, ალოე და კინამო.

18შემოდი, გავძღეთ დილამდე სიყვარულით, ვიხაროთ ალერსით!

19რადგან ჩემი ქმარი შინ არ არის, შორ გზაზე წავიდა,

20ფულით სავსე ქისა აიღო ხელში და მხოლოდ სავსე მთვარისას დაბრუნდება შინ.“

21და აცდუნა თავისი მრავალი სიტყვით, თავისი მლიქვნელი ბაგით მოხიბლა იგი.

22მაშინვე გაჰყვა უკან, როგორც ხარი დასაკლავად რომ მიდის, და როგორც ბრიყვი ბორკილებში – დასასჯელად,

23სანამ ისარი არ დასჭრის მის ღვიძლს, ფრინველივით იჩქარის მახისაკენ და არ იცის, რომ თავს იღუპავს.

24ახლა კი, შვილებო, მომისმინეთ მე და ყური დაუგდეთ ჩემი პირის ნათქვამს:

25არ მიბრუნდეს შენი გული მისი გზებისაკენ, ნუ იხეტიალებ მის ბილიკებზე,

26რადგან მრავალი განგმირული დასცა მან და რიცხვი არა აქვს მის მიერ დახოცილთ.

27მისი სახლი შავეთის გზებია, მკვდართა სავანეში ჩამავალი.

8
სიბრძნის ქება

8^1განა სიბრძნე არ ღაღადებს და გონიერება არ გამოსცემს თავის ხმას? +

2სიმაღლეთა მწვერვალზე, გზაზე, გზაჯვარედინზე დგას იგი,

3კარიბჭეთა მახლობლად, ქალაქის წინ, კართა შესასვლელთან შემოსძახებს:

4„კაცებო, თქვენ გეძახით და ჩემი ხმა ადამის ძეთა მიმართ არის.

5ბრიყვნო, გაიგეთ სიბრძნე და რეგვენნო, შეაგნებინეთ გულს.

6ისმინეთ, რადგან მთავარს ვლაპარკობ, და გაღება ჩემი ბაგისა სიმართლეა.

7რადგან ჭეშმარიტებას წარმოთქვამს ჩემი პირი და უკეთურება სისაძაგლეა ჩემს ბაგეთათვის.

8სამართლიანია ყოველი ნათქვამი ჩემი პირისა, არაა მათში არაფერი დაკლაკნილი და მრუდე. +

9ყოვლად ნათელია ისინი გონიერისთვის და სიმართლეა ცოდნის მპოვნელთათვის.

10მიიღეთ ჩემი დარიგება და არა ვერცხლი, და ცოდნა მეტად, ვიდრე რჩეული ოქრო. +

11რადგან სიბრძნე მარგალიტებზე უკეთესია და არავითარი საწადელი მას არ შეედრება.“ +

12მე, სიბრძნე, ვმკვიდრობ გონიერებასთან და განსჯის ცოდნას ვპოვებ. +

13უფლის შიში ბოროტების სიძულვილია. სიამაყე და ქედმაღლობა და ბოროტი გზა, და უკუღმართი პირი მძულს მე. +

14ჩემია რჩევა და გონიერება, მე ვარ გონება, ჩემია ძალა.

15ჩემით მეფობენ მეფენი და ხელისუფალნი სამართალს აწესებენ. +

16ჩემით მთავრობენ მთავარნი და კეთილშობილნი, ქვეყნის ყოველი მოსამართლე.

17მე მიყვარს ჩემი მოყვარულნი და ჩემი მაძიებელნი მპოვებენ მე.

18სიმდიდრე და ღირსება ჩემთანაა, დიდძალი ქონება და სიმართლე. +

19ჩემი ნაყოფი ბაჯაღლო ოქროზე უკეთესია და ჩემი მოსავალი – რჩეულ ვერცხლზე. +

20სიმართლის გზით დავდივარ მე, სამართლის ბილიკებით,

21რათა დავუმკვიდრო ჩემს მოყვარულთ არსებობა და მათი საგანძურები ავავსო.

22უფალს ვყავდი მე თავისი გზის სათავეში, თავის ქმნილებებამდე, იმ ჟამითვე. +

23უკუნისიდან ვარ დაფუძნებული, თავიდანვე, მიწაზე უწინარეს.

24უფსკრულთა არყოფნისას დავიბადე, წყაროთა წყლების სიუხვის არყოფნისას.

25სანამ მთები დადგებოდნენ, ბორცვებზე ადრე დავიბადე. +

26როდესაც ჯერ კიდევ არ იყო შექმნილი მიწა და მინდვრები, სამყაროს დასაბამი მტვერი.

27როცა ის ცას ამყარებდა, მეც იქ ვიყავი, როცა წრეს ჰკრავდა უფსკრულის ზედაპირზე,

28როცა ღრუბლებს ამაგრებდა მაღლით, როცა ძლიერდებოდა უფსკრულთა წყაროები, +

29როცა დაადგინა ზღვისთვის საზღვარი, რათა წყლებს არ გადაელახათ მისი ნაპირი, როცა აწესებდა დედამიწის საფუძვლებს, +

30მე ვიყავი მის გვერდით აღმშენებლად და მის სიხარულად დღენიადაგ, მოხარული მის წინაშე ყოველ ჟამს, +

31ვხარობდი მისი მიწის სამყაროში, და იყო ჩემი სიხარული ადამის ძეთა

32და ახლა, შვილებო, მისმინეთ მე, რადგან ნეტარ არიან ჩემს გზათა დამცველნი.

33ისმინეთ ჩემი დარიგება, დაბრძენდით და ნუ განდგებით.

34ნეტარია კაცი, ვინც მომისმენს მე, ვინც ფხიზლობს ჩემს კარებთან დღენიადაგ, რომ დაიცვას ჩემი შესასვლელის წირთხლები.

35რადგან ჩემმა მპოვნელმა სიცოცხლე ჰპოვა და წყალობა მიიღო უფლისაგან.

36ხოლო ჩემი შემცოდე თავის სულს ავნებს, ყოველ ჩემს მოძულეს სიკვდილი უყვარს.

9

სიბრძნის მოწვევა

9^1სიბრძნემ სახლი აიშენა თავისთვის, გამოთალა მისი შვიდი სვეტი, +

2დაკლა საკლავი, ღვინო შეაზავა და სუფრა გააწყო.

3დაგზავნა თავისი მხევალნი, მოუწოდა ქალაქის მაღლობთა წვერიდან: +

4„ვინც ბრყვია, აქეთ შემოუხვიოს“! უგუნურს უთხრა მან:

5„მოდით, ჭამეთ ჩემი პური და სვით ღვინო, ჩემი შეზავებული. +

6დატოვეთ სიბრიყვე და იცოცხლეთ და იარეთ გონიერების გზით.“

7მქირდავის დამრიგებელი დამცირებას იღებს და უკეთურების მამხილებელი – შეურაცხყოფას თავის თავზე.

8ნუ ამხილებ მქირდავს, რათა არ შეგიძულოს. ამხილე ბრძენი და შეგიყვარებს. +

9მიეცი ბრძენს ცოდნა და უფრო დაბრძენდება, ასწავლე მართალს და გაიმრავლებს ცოდნას.

10სიბრძნის დასაბამი უფლის შიშია და წმიდის შეცნობა – გონიერება.

11რადგან ჩემით გამრავლდება შენი დღეები და სიცოცხლის წლები შეგემატება.

12თუ დაბრძენდი, შენთვის დაბრძენდი, და თუ მქირდავი ხარ, მარტო იტვირთავ.

13სულელი ქალი, ბრიყვი, ხმაურიანი და არაფრის მცოდნე,

14ჯდება თავისი სახლის ზღურბლთან, სკამზე ქალაქის მაღლობზე,

15რათა დაუძახოს გზაზე ჩამვლელთ, სწორად მავალთ თავიანთი გზით:

16„ვინც ბრიყვია, გადმოუხვიოს აქეთ“, ჭკუანაკლულს კი ეუბნება:

17„მოპარული წყალი ტკბილია და ჩუმად შეჭმული პური – საამური.“ +

18მან არ იცის, რომ მკვდრები არიან იქ, შავეთის სიღრმეში არიან მისი წვეულნი.

10

განსხვავება უკეთურებასა და

უგუნურებას შორის

იგავნი სოლომონისა

10^1ბრძენი შვილი მამას ახარებს, ბრიყვი შვილი კი დედამისის დარდია. +

2სარგებელი არ მოაქვს უკეთურ საგანძურს, მოწყალება კი სიკვდილისაგან იხსნის. +

3უფალი არ დაამშევს მართლის სულს, უკეთურთა სიხარბეს კი ხელს ჰკრავს. +

4გლახაკად აქცევს მოშვებული მაჯა, მუყაითთა ხელი კი ამდიდრებს.

5ზაფხულში მომკრეფი ჭკვიანია, მკის დროს მძინარე – სირცხვილის შვილი.

6კურთხევაა მართლის თავზე, უკეთურთა პირი კი ძალადობას ფარავს.

7მართლის ხსოვნა კურთხეულ იქნება, უკეთურთა სახელი კი დალპება. +

8გულით ბრძენი მიიღებს მცნებებს, ხოლო ბაგით სულელი წაფორხილდება. +

9სიმართლეში მოარული უშიშრად ივლის და თავისი გზის გამმრუდებელი გამომჟღავნდება.

10თვალის ჩამკვრელი მხოლოდ დარდს იწვევს, ბაგით სულელი კი წაფორხილდება. +

11სიცოცხლის წყაროა მართლის პირი, უკეთურთა პირი კი ძალადობას ფარავს.

12სიძულვილი განხეთქილებას აღვივებს, სიყვარული კი ყველა ცოდვას ფარავს. +

13კეთილგონიერის ბაგეში სიბრძნე იპოვება, უგუნურის ზურგზე კი – წკეპლა.

14ბრძენნი ცოდნას აგროვებენ, სულელის პირი კი – მოახლოებულ განადგურებას.

15მდიდრის ქონება მისი ძლიერი ქალაქია, ღარიბთა განადგურება – მათი სიღატაკე. +

16მართლის შრომა სიცოცხლისთვისაა, უკეთურის მოსავალი – ცოდვისათვის.

17დარიგების შემნახველი სიცოცხლის გზით დადის, შეგონების უკუმგდებელი კი გზას სცდება. +

18ვინც სიძულვილს ფარავს, ცრუ ბაგეები აქვს, და ვინც ცილისმწამებლობს, ბრიყვია.

19ბევრი ლაპარაკით არ დაყოვნდება დანაშაული, ის კი, ვინც აკავებს თავის ბაგეებს, ჭკვიანია.

20მართლის ენა რჩეული ვერცხლია, უკეთურთა გული კი – მწირი.

21მართლის ბაგენი მრავალს მწყემსავენ, სულელნი კი ჭკუანაკლულობით დაიხოცებიან.

22უფლის კურთხევა ამდიდრებს და დარდი არ ემატება მას.

23გართობასავით აქვს ბრიყვს ბოროტმოქმედება, ხოლო სიბრძნე – გონიერ კაცს.

24რისაც ეშინია უკეთურს, ის მიეწევა მას, მართალთა წადილს კი სრულდება.

25გადაივლის ქარიშხალი და აღარ არის უკეთური, მართალი კი საუკუნო საფუძველია. +

26ვით ძმარი კბილებისათვის და კვამლი თვალებისათვის, ისეა ზარმაცი მის წარმგზავნელთათვის.

27უფლის შიში დღეებს უმატებს, უკეთურთა წლები კი მოკლდება.

28მართალთა სასოება სიხარულია, უკეთურთა იმედი კი დაიღუპება. +

29უფლის გზა სიმაგრეა უბიწოსთვის, ავისმქნელთათვის კი – განადგურება.

30მართალი საუკუნოდ არ წაბორძიკდება, უკეთურნი კი ვერ დაივანებენ ქვეყანაზე.

31მართლის პირი სიბრძნეს გამოისხამს, უკუღმართი ენა კი მოიკვეთება.

32მართლის ბაგეებმა იციან, რა არის მოსაწონი, უკეთურთა პირმა კი – მხოლოდ უკუღმართობა.

11
სიმართლის დაპირისპირება უკეთურებასთან

11^1მრუდი სასწორი სისაძაგლეა უფლის წინაშე, სრული წონა კი – მისი მოსაწონი. +

2მოვა ამპარტავნობა და მოეწევა დამცირებაც, თავმდაბალთ კი სიბრძნე ახლავს.

3წრფელებს უბიწობა წარუძღვება, მოღალატეთ კი მათივე ცბიერება დაღუპავს.

4ქონება ვერ უშველის წყრომის დღეს, მოწყალება კი სიკვდილისაგან იხსნის. +

5უბიწოს სამართლიანობა გაუსწორებს გზას, თავისი უკეთურობით კი ეცემა უკეთური.

6წრფელებს მათი სამართლიანობა იხსნის, მოღალატენი კი შეპყრობილი იქნებიან თავიანთი სიხარბით.

7უკეთური ადამიანის სიკვდილისას იკარგება მისი იმედი, და უსამართლოთა სასოება იკარგება.

8მართალი უბედურებას არიდებს თავს და მის ნაცვლად უკეთურს ეწევა. +

9მლიქვნელი პირით ღუპავს თავის მოყვასს, მართალნი კი ცოდნით იხსნიან თავს.

10მართალთა სიკეთით ხარობს ქალაქი, უკეთურთა დაღუპვისას კი სიხარულის ყიჟინაა.

11წრფელთა კურთხევით მაღლდება ქალაქი, უკეთურთა პირით კი ინგრევა.

12ვინც თვის მოყვასს აბუჩად იგდებს, ბრიყვია, გონიერი კაცი კი დუმს.

13ცილისმწამებელი საიდუმლოს ამჟღავნებს, სულით მტკიცე კი ფარავს საქმეს.

14ბრძნულ რჩევათა გარეშე ეცემა ერი, მრავალი მრჩეველი კი ხსნაა.

15თავის თავს ბოროტობს, ვინც უცხოს უდგება თავდებად, ხელის დარტყმის მოძულე კი უსაფრთხოდ არის.

16სანდომიანი ქალი პატივს იხვეჭს, მძლავრნი კი სიმდიდრეს იხვეჭენ.

17მოწყალე კაცი სიკეთეს უზღავს თავის სულს, სასტიკი კი თავის ხორცს აღიზიანებს.

18უკეთური იმსახურებს ფუჭ საქმეს, მოწყალების მთესველი კი – ჭეშმარიტ საზღაურს.

19სიმართლეში მტკიცე სიცოცხლისკენაა, ბოროტების მდევნელი კი – სიკვდილისკენ.

20უფლის საძულველნი არიან გულმრუდნი, მისი სასურველნი კი – სწორი გზით მავალნი. +

21ხელი ხელს ვერ გაექცევა და ბოროტი სასჯელს, მართალთა თესლი კი გადარჩება.

22რაც ღორის დინგზე წამოცმული ოქროს ბეჭედია, ის არის ლამაზი და უჭკუო ქალი.

23მართალთა წადილი მხოლოდ სიკეთეა, უკეთურთა მოლოდინი – რისხვა.

24ზოგი ანიავებს მადლს და უფრო ემატება, ზოგი კი ზოგავს მოწყალებას – და აკლდება მას.

25კურთხეულის სული დამსუყდება და, ვინც სხვას ასმევს წყალს, თვითონაც დარწყულებული იქნება.

26ვინც თავისთან აკავებს ხორბალს, მას სწყევლის ერი, კურთხევა კი დამპურებლის თავზეა.

27ვინც სიკეთისაკენ ილტვის, ის ეძებს მოწონებას, ბოროტის მაძიებელს კი ბოროტება ეწევა.

28ვინც თავის სიმდიდრეზეა დაიმედებული, დაეცემა, მართალნი კი რტოსავით აყვავდებიან. +

29თავისი სახლის გამჩანაგებელი ქარს დაიმკვიდრებს, სულელი კი – ბრძენის მონობას.

30მართლის ნაყოფი სიცოცხლის ხეა და ბრძენი სულებს იზიდავს.

31მართალს ამ ქვეყნად მიეზღვება, მითუმეტეს – უკეთურს და ცოდვილს. +

12
განსხვავება მართალსა და უკეთურს შორის

12^1დარიგება უყვარს ცოდნის მოყვარულს, მხილება უმეცარს სძულს.

2კეთილი მოწონებას მოიხვეჭს უფლისაგან, მზაკვარ კაცს კი გაასამართლებს.

3ვერ დაფუძნდება ადამიანი უკეთურებით, მართალთა ფესვი კი არ შეირყევა. +

4გამრჯე ქალი გვირგვინია თავისი ქმრისა, შემარცხვენელი კი – როგორც ხრწნა მის ძვლებში.

5მართალთა ფიქრები სამართალია, უკეთურთა ფანდები – სიცრუე.

6უკეთურთა სიტყვები ჩასაფრებაა სისხლის დასაღვრელად, მართალთა ბაგენი კი იხსნიან მათ.

7დაემხობიან უკეთურნი და აღარ იქნებიან, მართალთა სახლი კი დარჩება.

8მისი ჭკუისამებრ შეაქებენ კაცს, გულმრუდი კი დასაცინი გახდება.

9სჯობს იყო შეურაცხი და თავისი თავის პატრონი ვიდრე პატივმოყვარე და ულუკმაპურო.

10სამართალმა იცის თავისი საქონლის საჭიროება, ხოლო უკეთურთა სიბრალულიც კი სასტიკია. +

11თავისი მიწის დამმუშავებელი პურით გაძღება, ამაოების მდევნელი კი უგნურია.

12უკეთურს ბოროტთა მომხრობა სწადია, მართალთა ფესვი კი ნაყოფს გამოსცემს.

13ავ მეტყველებაში ბოროტი მახეა დაგებული, მართალი კი გაჭირვებიდან გამოვა.

14თავისი პირის ნაყოფისგან კაცი სიკეთით გაძღება, ადამიანის ხელის საზღაური კი მასვე დაუბრუნდება.

15სულელის გზა სწორია მის თვალში, ბრძენი კი რჩევას უსმენს.

16სულელი გამოამჟღავნებს თავის სიბრაზეს, გონიერი კი შეურაცხყოფას ფარავს.

17ჭეშმარიტების აღმომსუნთქველი სიმართლეს აცხადებს, ცრუ მოწმე კი – ცბიერებას.

18ზოგი ისე ლაპარაკობს, თითქოს მახვილით ჩხვლეტდეს, ბრძენთა ენა კი კურნებაა.

19ჭეშმარიტების ბაგენი სამუდამოდ დაფუძნდებიან, ცრუ ენა კი წამიერია.

20ცბიერებაა ბოროტის განმზრახველთა გულში, მშვიდობის მრჩეველთ კი სიხარული აქვთ.

21არავითარი ზიანი არ მოუვა მართალს, უკეთურნი კი უბედურებით გაივსებიან.

22ცრუ ბაგენი სძულს უფალს, ჭეშმარიტებით მოქმედნი კი მისთვის სასურველია.

23გონიერი ადამიანი ფარავს ცოდნას, რეგვენთა გული კი სისულელეს აცხადებს. +

24ბეჯითი ხელი იბატონებს, ზარმაცი კი ხარკად იქნება.

25გულში დარდი კაცს დათრგუნავს, კეთილი სიტყვა კი გაახარებს.

26მართალი თავის მოყვასს წინ უძღვის, უკეთურთა გზა კი მათვე აცდუნებს.

27სიზარმაცე ვერ მოიპოვებს ნანადირევს, ადამიანის ყველაზე დიდი ქონება სიბეჯითეა.

28მოწყალების გზაზე სიცოცხლეა და მისი ბილიკი უკვდავებისკენ არის მიმართული.

13
გაგრძელება

13^1ბრძენი შვილი ისმენს მამის დარიგებას, თავქარიანი კი არ ისმენს საყვედურს.

2თავისი პირის ნაყოფიდან კაცი სიკეთეს შეჭამს, მოღალატეთა სული კი – ნაძარცვს.

3ვინც თავის პირს უფრთხილდება, თავის სიცოცხლეს იცავს. ვინც ფართოდ აღებს თავის ბაგეებს, უბედურება ელის მას.

4ზარმაცის სულს სწადია და არა აქვს, ბეჯითთა სული კი გამსუყდება.

5მართალს სძულს ტყუილი სიტყვა, უკეთური კი აუგ და შემარცხვენელ საქმეებს სჩადის.

6სიმართლე იცავს უბიწო გზას, უკეთურება კი აცდუნებს შემცოდველს.

7ზოგი მდიდრად აჩვენებს თავს და არაფერი არა აქვს, ზოგი კი – ღარიბად და დიდი ქონება აქვს. +

8სიცოცხლის გამოსასყიდი კაცის სიმდიდრეა, ღარიბს კი არ ესმის საყვედური.

9მართალთა სინათლე გაბრწყინდება, უკეთურთა სანთელი კი ჩაქრება.

10მხოლოდ ამპარტავნობისაგან წარმოიშვება განხეთქილება, მრჩეველთ კი სიბრძნე აქვთ.

11ქონება, ამაოებით შეძენილი, მცირდება, ხელით შემკრებელი კი გაამრავლებს მას. +

12ხანგრძლივი მოლოდინი გულს ქანცავს, აღსრულებული სურვილი კი სიცოცხლის ხეა.

13ღმერთის სიტყვის აბუჩად ამგდები თავის თავს აზიანებს, მცნების მოშიში კი დაჯილდოვდება. +

14ბრძენის მოძღვრება სიცოცხლის წყაროა, რათა გაერიდოს სიკვდილის მახეს.

15კეთილი მოხედვა წყალობას გასცემს, მოღალატეთა გზა კი მძიმეა.

16ყოველი გონიერი ცოდნით მოქმედებს, რეგვენი კი სისულელეს გამოაფენს.

17უკეთური მაცნე გაჭირვებაში ვარდება, ერთგული მოციქული კი კურნებაა.

18სიღარიბე და დამცირება დარიგების უკუმგდებელს, შეგონების დამცველი კი პატივცემული იქნება.

19აღსრულებული სურვილი სულს ეამება, რეგვენთათვის კი სისაძაგლეა ბოროტებისაგან განდგომა.

20ბრძენებთან დამავალი დაბრძენდება, რეგვენთა მოყვასი კი გაუბედურდება.

21ცოდვილებს ბოროტება აედევნება, მართალთ კი კეთილი მიეზღვებათ.

22კეთილი კაცი შვილთაშვილებს მემკვიდრეობას უტოვებს, ცოდვილის ქონება კი მართლისათვის ინახება.

23ბევრი საჭმელია ღარიბთა ყანაში, ზოგნი კი უმარილობით იღუპებიან.

24ვინც თავის შოლტს ზოგავს, სძულს თავისი ძე, ხოლო ვისაც უყვარს, სჯის მას.

25მართალი ძღომაზე ჭამს, უკეთურის მუცელი კი ცარიელია.

14
სიბრძნე ჩვეულებრივ ცხოვრებაში

14^1ბრძენი ქალი აშენებს თავის სახლს, სულელი კი ანგრევს მას საკუთარი ხელით.

2სწორად მავალს ეშინია უფლისა, თავისი გზის გამმრუდებელი კი გმობს მას.

3სულელის პირში მედიდურობის წკეპლაა, ბრძენებს კი მათი ბაგენი იცავენ.

4სადაც ხარები არ არიან, იქ ცარიელია ბაგა, ბევრი მოსავალი კი ხარის ძალითაა.

5სარწმუნო მოწმე არ იცრუებს, ცრუ მოწმე კი ტყუილებს აღმოისუნქავს. +

6თავქარიანი სიბრძნეს ეძიებს და ვერ პოულობს, გონიერისათვის კი ცოდნა ადვილია.

7განერიდე ბრიყვ კაცს, რადგან ვერ იპოვნი ცოდნის ბაგეთ.

8გონიერის სიბრძნე თავისი გზის გაგნებაა, ბრიყვთა სისულელე კი – ცდომა.

9სულელნი იცინიან დანაშულზე, წრფელთა შორის კი – კეთილი ნებაა.

10გულმა იცის თვისი სულის სიმწარე და მის სიხარულს არ ინაწილებს უცხო.

11უკეთურთა სახლი განადგურდება, წრფელთა კარავი კი აყვავდება.

12არის გზა, რომელიც სწორად ჩანს კაცის წინაშე, მისი ბოლო კი სიკვდილის გზებია.

13სიცილის დროსაც სტკივა გულს, მხიარულებით ბოლოვდება სევდაც.

14თავისი გზებით ძღება გარყვნილი გული, კეთილი კაცი კი მათ განერიდება.

15გულუბრყვილოს სწამს ყოველი სიტყვა, გონიერი კი აკვირდება თავის ნაბიჯს. +

16ბრძენი ფრთხილობს და გაურბის ბოროტს, ბრიყვი კი თავგასული და თავდაჯერებულია.

17გულფიცხი სისულელეს ჩაიდენს, ავისმზრახველი კაცი შეძულებულია. +

18გულუბრყვილონი სისულელეს იწილადებენ, გონიერნი კი ცოდნით გვირგვინდებიან. +

19ბოროტნი კეთილთა წინაშე დაიჩოქებენ, უკეთურნი კი – მართლის კარიბჭეებთან. +

20ღარიბი თვისი მოყვასისთვისაც საძულველია, მდიდრის მოყვარული კი მრავალია. +

21თავისი მოყვასის მოძულე სცოდავს, ღარიბთა მოწყალე კი ნეტარია. +

22განა ბოროტის განმზრახველნი არ ცდუნდებიან? მაგრამ წყალობა და ჭეშმარიტება აქვთ კეთილის განმზრახველთ.

23ყოველ გარჯაშია მატება, ბაგეთა ამაო სიტყვისაგან – მხოლოდ დანაკლისი.

24ბრძენთა გვირგვინი მათი სიმდიდრეა, ბრიყვთა სისულელე კი სისულელეა. +

25სარწმუნო მოწმე სულებს გადაარჩენს, ტყუილის აღმომსუნთქველი კი მოღალატეა.

26უფლის შიშში ძლიერია რწმენა და მის შვილებს ექნებათ თავშესაფარი. +

27უფლის შიში სიცოცხლის წყაროა, რათა განერიდოს სიკვდილის მახეს. +

28ერის სიმრავლე მეფის დიდებაა, უხალხობა კი – მთავრის დაქცევა.

29სულგრძელი დიდად გონიერია, სულმოკლე კი სისულელეს ამჟღავნებს. +

30ხორცის სიცოცხლეა მშვიდი გული და ძვალთა ხრწნა – შური.

31გლახაკის მჩაგვრელი გმობს თავის გამჩენს, ღატაკის შემწყალე კი მისი პატივისმცემელია.

32მისივე ბოროტებით დაემხობა უკეთური, მართალი კი სიკვდილშიც თავშესაფარს ჰპოვებს.

33გონიერის გულში სიბრძნე განისვენებს, და ბრიყვთა შორის არ იპოვება.

34სიმართლე აღაზევებს ერს, ხალხთა სირცხვილი კი მათი ცოდვაა.

35მეფის წყალობა – გონიერ მონას, მისი წყრომა კი – სირცხვილეულს. +

15
ცოდნა ხსნაა, ცოდვა და სისულელე – დაღუპვა

15^1ტკბილი პასუხი მიაქცევს გულისწყრომას, შეურაცხმყოფელი სიტყვა კი აღაგზნებს რისხვას.

2ბრძენთა ენა საამურს ხდის ცოდნას, ბრიყვთა პირი კი სისულელეს გამოთქვამს. +

3ყველგან არის უფლის თვალი, ხედავს ბოროტთა და კეთილთ. +

4მშვიდი ენა სიცოცხლის ხეა, მით მზაკვრობა – სულის შემუსვრა. +

5სულელი აბუჩად იგდებს მამის დარიგებას, შეგონების დამცველი კი გონიერი ხდება.

6მართლის სახლში მრავალი განძია, უკეთურის მოსავალში კი – ვაება. +

7ბრძენთა ბაგენი ცოდნას ავრცელებენ, ბრიყვთა გული ასეთი არ არის.

8უკეთურთა მსხვერპლი უფლისათვის სისაძაგლეა, პატიოსანთა ლოცვა კი – სიხარული. +

9უფლის წინაშე სისაძაგლეა უკეთურის გზა, სიმართლის მდევნელი კი უყვარს მას. +

10სასჯელი ელის სწორი გზის მიმტოვებელს, დარიგების მოძულე კი მოკვდება.

11შავეთი და ჯოჯოხეთი ღიაა უფლის წინაშე, მით უფრო – ადამის ძეთა გულები. +

12ბრიყვს არ უყვარს თავისი მამხილებელი, ბრძენებთან არ წავა იგი.

13მხიარული გული სახეს ახალისებს, გულის დარდისას სული შემუსრვილია. +

14გონიერის გული ცოდნას ეძიებს, ბრიყვის პირი კი სისულელით იკვებება.

15ჩაგრულის ყოველი დღე ცუდია, გულით მხიარულს კი ლხინი აქვს მუდამ. +

16სჯობს გქონდეს მცირედი, მაგრამ უფლისადმი შიშით, ვიდრე დიდი საუნჯე და მასთან ერთად შფოთვა.

17სჯობს გქონდეს მწვანილის სადილი და სიყვარული ვიდრე ნასუქალი ხარი და სიძულვილი მასთან ერთად.

18ფიცხი კაცი აღვივებს განხეთქილებას, სულგრძელი კი აქრობს შუღლს.

19ზარმაცის გზა ეკლიან ღობესავითაა, პატიოსანთა გზა სწორია.

20ბრძენი შვილი მამას ახარებს, ბრიყვი ადამიანი კი აბუჩად იგდებს თავის დედას.

21სისულელე სიხარულია ბრიყვისა, გონიერი კაცი კი სწორად მავალია.

22რჩევის გარეშე ჩაიშლება განზრახვანი, ბევრი მრჩევლისას კი შესრულდება. +

23კაცის სიხარული მისი ბაგის პასუხშია და კარგია სიტყვა თავის დროზე.

24გონიერის ცხოვრების გზა მაღლა მიდის, რათა დაბლა განერიდოს შავეთს.

25ამპარტავანთა სახლს აღმოფხვრის უფალი, ქვრივის საზღვარს კი აღადგენს. +

26ბოროტის განზრახვანი უფლისთვის სისაძაგლეა, საამური სიტყვები კი – სუფთა.

27ის ვინც მომხვეჭელობს, თავის სახლს აუბედურებს, ქრთამის მოძულე კი იცოცხლებს. +

28მართლის გული დაფიქრდება საპასუხოდ, უკეთურთა პირი ბოროტებას ღვრის.

29უფალი შორსაა უკეთურთაგან, მართალთა ლოცვა კი შესმენილ იქნება. +

30თვალთა სინათლე ახარებს გულს, კარგი ამბავი კი ძვალს აპოხიერებს.

31ყური, სასიცოცხლო მხილების მომსმენი, ბრძენთა შორის გაათევს ღამეს.

32დარიგების უკუმგდებელს ეზიზღება მხილების მომსმენი კი გონებას იხვეჭს.

33უფლის შიში ბრძნული დარიგებაა და პატივზე წინ არის მორჩილება.

16

ღმერთისაგან არაა დაფარული

კაცთა საქმენი

16^1გულის მოწოდებანი ადამიანს ეკუთვნის, ენის პასუხი კი უფლისაგან არის.

2კაცის ყველა გზა სუფთაა მის თვალში, ხოლო უფალი სწონის სულებს.

3გაანდე უფალს შენი საქმენი და შენი ფიქრები აღსრულდება. +

4უფალმა ყველაფერი თავისი და თვით უკეთურიც – უბედურების დღისათვის. +

5ყველა გულზვიადი უფლისათვის საძაგელია – ხელს ხელზე დავარტყამ, რომ ვერ გაექცევა სასჯელს.

6წყალობითა და ჭეშმარიტებით გამოისყიდება ურჯულოება და უფლის შიშით განუდგები ბოროტს. +

7თუ სასურველია უფლისათვის კაცის გზები მის მტრებსაც შეარიგებს მასთან.

8სჯობს მცირედი და სიმართლით – მრავალს, მოხვეჭილს უსამართლობით.

9ადამიანი ირჩევს თავის გზას და უფალი წარმართავს მის ნაბიჯს.

10განაჩენია მეფის ბაგეებზე, სამსჯავროზე არ შესცოდავს მისი პირი. +

11სასწორი და სწორი პინები აქვს უფალს, მისი საქმეა აბგის ყველა საწონი ქვა. +

12სისაძაგლეა მეფეთათვის უკანონობის ქმნა, რადგან სიმართლით ფუძნდება ტახტი. +

13სათნოა მეფეთათვის მართალი ბაგენი და წრფელად მოლაპარაკენი უყვარს მას.

14მეფის გულისწყრომა სიკვდილის ანგელოზია, ბრძენი კაცი კი გააყუჩებს მას. +

15მეფის სახის ნათელში სიცოცხლეა, მისი წყალობა კი გაზაფხულის წვიმის ღრუბელივითაა.

16სიბრძნის შეძენა ოქროზე უკეთესია და ჭკუის შეძენა – ვერცხლზე უმჯობესი. +

17წრფელთა გზა ბოროტისაგან განდგომაა, თავისი გზის დამცველი სიცოცხლეს ინახავს.

18სიამაყე წინ უძღვის დაღუპვას და დაცემას წინ უძღვის ქედმაღლობა. +

19სჯობს თავმდაბლებთან სულით მორჩილება ამაყებთან ნადავლის განაწილებას.

20თავისი საქმის მომფიქრებელი სიკეთეს ჰპოვებს და უფალზე დაიმედებული ნეტარია. +

21გულით ბრძენი გონიერად იწოდება და ტკბილი ბაგენი ხელს უწყობენ სწავლას.

22ჭკუა თვისი პატრონისათვის სიცოცხლის წყაროა, სულელთა დარიგება კი – სისულელე.

23ბრძენის გული გონიერს ხდის მის ენას და მის ბაგეზე წარუმატებს სწავლებას.

24სასიამოვნო ნათქვამი გოლეული თაფლივითაა, სულისათვის ტკბილია და ხორცისათვის კურნება.

25არის გზა, რომელიც სწორი ჩანს კაცის წინაშე, მისი ბოლო კი სიკვდილის გზებია.

26მშრომელი თავისთვის შრომობს, რადგან მისი პირი აიძულებს მას.

27უგვანი კაცი ბოროტის ამომთხრელია და მის ბაგეებზე დამწველი ცეცხლივითაა. +

28უკუღმართი კაცი შუღლს ავრცელებს და ცილისმწამებელი მეგობრებს აშორებს. +

29მოძალადე კაცი თავის მოყვასს აცდუნებს და მიჰყავს უკეთურ გზაზე.

30თვალს ხუჭავს უკუღმართობის მოსაფიქრებლად, პირს კუმავს – ბოროტებას სჩადის. +

31დიდების გვირგვინი ჭაღარაა, სიმართლის გზაზე იპოვება იგი. +

32მომთმენი სჯობს მამაცს და ის, ვინც თავის სულზე ბატონობს – ქალაქის დამპყრობს.

33კალთაში იყრება წილი, მაგრამ უფლისგანაა მთელი მისი სამართალი. +

17
სიკეთისა და ბოროტების, სიბრძნისა და სიბრიყვის დაპირისპირება

17^1სჯობს ნაჭერი ხმელი პურისა მშვიდობასთან ერთად დაკლული საქონლით სავსე სახლსა და შუღლს. +

2გონიერი მსახური იბატონებს შემარცხვენელ შვილზე, და ძმებს შორის გაინაწილებს სამკვიდრებელს.

3სახმილი ვერცხლისათვისაა და ბრძმედი ოქროსათვის, გულებს კი უფალი გამოსცდის. +

4ბოროტმოქმედი უსამართლოს ბაგეს უგდებს ყურს, ცრუ უსმენს უხამს ენას.

5ღარიბის აბუჩად ამგდები თავის გამჩენს გმობს. მოყვასის უბედურების მოხარული ვერ გაექცევა სასჯელს.

6შვილთაშვილი მოხუცთა გვირგვინია და შვილთა დიდება – მათი მამებისა. +

7არ უხდება არამზადას ყოყოჩური ენა, მით უფრო, კეთილშობილს – ცრუ ენა.

8ძვირფასი ქვა ქრთამია მისი მფლობელის თვალში, საითაც კი მიმართავს იგი, მიაღწევს წარმატებას.

9დანაშაულის დამფარველი სიყვარულს ეძებს, ხოლო ვინც მეგობრის დანაშაულს შეახსენებს, ის მეგობრებს აშორებს.

10მხილება უფრო მოქმედებს გონიერზე, ვიდრე ბრიყვზე ასი დარტყმა.

11მეამბოხე მხოლოდ ბოროტს ეძებს, მაგრამ სასტიკი ანგელოზი მიევლინება მას.

12სჯობს ბელდაკარგული დათვი შეხვდეს კაცს, ვიდრე ბრიყვი თავისი სისულელით.

13ვინც ბოროტს მიუზღავს კეთილის წილ, მის სახლს არ მოშორდება ბოროტება. +

14წყლის გამოხეთქვა შუღლის დასაწყისია. შეწყვიტე დავა, ვიდრე აღიგზნებოდეს.

15უკეთურის გამამართლებელი და მართლის გამამტყუნებელი – ორივენი საძაგელია უფლის წინაშე. +

16რისთვისაა ქონება ბრიყვის ხელთ? სიბრძნის შესაძენად, როდესაც არაა გაგება?

17ყოველთვის უყვარხარ მოყვასს, ძმა კი გასაჭირისთვის არის შობილი.

18უჭკუო ადამიანი ხელს ურტყამს, თავდებად დგება თავისი მოყვასის გულისათვის.

19ვისაც ჩხუბი უყვარს, დანაშაული უყვარს, ვინც მაღლა სწევს თავის კარს, დამტვრევას ეძიებს.

20გულმრუდი ვერ ჰპოვებს კეთილს და ენით უკუღმართი უბედურებაში ჩავარდება.

21ვინც ბრიყვს შობს, ისევ თავის ჭირად, და ვერ ხარობს არამზადის მამა.

22მხიარული გული ხელს უწყობს კურნებას, ხოლო დავრდომილი სული ძვალს ახმობს. +

23ქრთამს უბიდან იღებს უკეთური, რათა გაამრუდოს სიმართლის გზები. +

24გონიერის სახის წინ სიბრძნეა, ბრიყვის თვალნი კი მიწის კიდეზეა. +

25ბრიყვი შვილი მამის ჯავრია და თავისი მშობლის მწუხარება.

26მართლის დასჯა არ არის კარგი, მით უფრო კეთილშობილთა ცემა სიწრფელისთვის.

27ცოდნის მცოდნელი თავისი ნათქვამის მომჭირნეა და თავშეკავებულია გონიერი კაცი. +

28თვით სულელიც დუმილისას ბრძნად ჩაითვლება, თავისი ბაგის დამხშველი კი – გონიერად.

18
გაგრძელება

18^1თავკერძა კაცი ჟინს ისწორებს, ყოველ საღ აზრს უჯანყდება.

2ბრიყვს გონიერება კი არ სურს, არამედ მხოლოდ თავისი გულის გამომჟღავნება.

3უკეთურის მოსვლას მოჰყვება ზიზღიც და უპატიობას – სირცხვილი.

4კაცის პირის სიტყვები ღრმა წყლებია, მდინარი ნაკადული – სიბრძნის წყარო. +

5უკეთურის მიმხრობა არ არის კარგი მართლის დასამხობად სასამართლოზე. +

6ბრიყვის ბაგენი ჩხუბში შედიან და მისი პირი ცემას მოუწოდებს.

7ბრიყვის პირი დაღუპვაა მისთვის და მისი ბაგენი – მახე მისი სულისა. +

8ცილისმწამებლის სიტყვები ჩასატკბარუნებელია და ისინი გულის სიღრმეში აღწევენ.

9თავის საქმეში დაუდევარი ძმაა წამწყმედლისა.

10ძლიერი კოშკი უფლის სახელია, მასში დარბის მართალი და სამშვიდობოზეა. +

11მდიდრის ქონება მისი ძლიერი ქალაქია და მაღალი გალავანივითაა მის ფიქრებში. +

12დამხობის წინ მაღლდება კაცის გული და დიდების წინ თვინიერდება.

13ვინც პასუხს სცემს მოსმენამდე – ეს მისი სისულელეა და სირცხვილი.

14კაცის სული იტანს თავის სატკივარს, მაგრამ შემუსრვილ სულს ვინ გადაიტანს?

15გონიერის გული იძენს ცოდნას და ბრძენთა ყური ეძებს ცოდნას.

16ადამიანის საჩუქარი აფართოებს მის გზას და დიდებულებამდე მიიყვანს მას. +

17მართალი პირველია დავაში, მაგრამ მოდის მისი მეტოქე და გამოიძიებს მას.

18წილისყრა ბოლოს უღებს დავას და ძლიერებს გააშველებს.

19განმდგარი ძმა გამაგრებულ ქალაქზე მიუდგომელია, და დავა სასახლის კლიტეთა მსგავსია.

20კაცის პირის ნაყოფისაგან გაძღება მისი მუცელი, თავის ბაგეთა მოსავლისაგან გაძღება. +

21სიკვდილი და სიცოცხლე ენის ხელშია, და მისი მოყვარულნი იგემებენ მის ნაყოფს. +

22ვინც კარგი ცოლი ჰპოვა, მან სიკეთე ჰპოვა და უფლისაგან მადლი მოიხვეჭა.

23ვედრებით ღარიბი ლაპარაკობს, მდიდარი კი თავხედურად პასუხობს.

24მეგობრიანი კაცი შეიძლება განადგურდეს, მაგრამ არის მოყვასი ძმაზე უფრო ახლობელი. +

19
სისულელე და სიზარმაცე მომაკვდინებელია

19^1სჯობს ღარიბი თავისი უბიწობით მავალი მრუდებაგიან მდიდარს და თანაც ბრიყვს.

2არც ცოდნის გარეშე ვარგა სული და, ვინც ჩქარობს, შესცოდავს.

3ადამიანის სისულელე რყვნის მის გზას და უფალზე წყრება მისი გული.

4ქონება ჰმატებს ბევრ მოყვასს, უქონელი კი თავისი მეგობრისგან განშორებულია.

5ცრუ მოწმე არ დარჩება დაუსჯელი და ტყუილის მოლაქლაქე არ გადარჩება. +

6ბევრი ეძებს წყალობას დიდებულთა წინაშე და საჩუქრის მიმცემს ყველა მეგობრობს.

7ღარიბი სძულს ყველა ძმას, მით უფრო მისი მეგობრები შორდებიან მას. აუსრულებელ დანაპირებთა მდევარია იგი.

8ვინც გულს იძენს, მას თავისი თავი უყვარს, გონებას ინახავს, რათა სიკეთე ჰპოვოს.

9ცრუ მოწმე არ დარჩება დაუსჯელი და ტყუილის მოლაქლაქე დაიღუპება. +

10ბრიყვს არ შეეფერება ფუფუნება, მით უფრო მონას – ბატონობა მთავრებზე. +

11ადამიანის ჭკუა სულგრძელს ხდის მას და მისი ღირსებაა დანაშაულის მიტევება. +

12ლომის ბოკვერის ღრიალს ჰგავს მეფისგან შერისხვა, და მისი წყალობა ბალახზე ცვრის მსგავსია. +

13მამისათვის უბედურებაა ბრიყვი შვილი, ხოლო ცოლის ჭირვეულობა – შეუწყვეტელი წვეთა.

14სახლი და ქონება მამათა მემკვიდრეობაა, გონიერი ცოლი კი უფლისაგანაა.

15სიზარმაცე ძილს მოჰგვრის კაცს და უქნარა სული იშიმშილებს.

16მცნების დამცველი თავის თავს იცავს, უფლის გზების აბუჩად ამგდები მოკვდება. +

17ღატაკის მწყალობელი უფალს აძლევს სესხს და სამაგიეროს ის მიუზღავს მას. +

18დასაჯე შენი შვილი, მაგრამ არ განაწყო შენი სული მის სასიკვდილოდ.

19დიდად მრისხანეს დაედოს სასჯელი, რადგან, თუ დაინდობ მას, მოგიწევს სასჯელის გაკვლადება.

20ისმინე რჩევა და მიიღე დარიგება, რათა დაბრძენდე საბოლოოდ.

21ბევრი განზრახვაა კაცის გულში, მაგრამ უფლის გადაწყვეტილება ასრულდება.

22ადამიანის სწრაფვა მისი სიკეთეა და ღატაკი სჯობს მზაკვარ კაცს.

23უფლის შიშს სიცოცხლისაკენ მიჰყავს კაცი, მაძღარი იქნება და არ ეწევა მას ბოროტი.

24ზარმაცი ხელს ჰყოფს ლანგარში და თავის პირთანაც არ მოაბრუნებს მას. +

25ურტყი თავქარიანს და ბრიყვი გონიერი გახდება. შეაგონე გონიერს, გაიგებს სწავლას. +

26მამის მძარცველი და დედის გამგდები შემარცხვენელი და უპატიო შვილია. +

27ნუ მოისმენ, ჩემო შვილო, შეგონებას, რომელიც გირჩევს გონიერი სიტყვებიდან გადახვევას.

28უგვანი მოწმე ქირდავს სამართალს და უკეთურთა პირი ყლაპავს უსამართლობას.

29თავქარიანთათვის მზადაა სასჯელი, რეგვენთა ზურგზე კი ცემა-ტყეპაა.

20
გაფრთხილება და დარიგება

20^1ღვინო მქირდავია, მაგარი სასმელი – ხმაურიანი, და არავინ, მათგან გატაცებული, არ დაბრძენდება.

2ლომის ბოკვერის ღრიალივითაა მეფის რისხვა, მისი განმარისხებელი თავის თავს სცოდავს. +

3ჩხუბისგან თავშეკავება ადამიანის ღირსებაა, ყოველი სულელი კი ბობოქრობს.

4ზარმაცი არ ხნავს შემოდგომიდან, მკის დროს კი მოითხოვს და არ იქნება.

5ზრახვა კაცის გულში ღრმა წყალია, ხოლო გონიერი კაცი ამოხაპავს მას.

6ბევრი გაიძახის თავის სიკეთეს, მაგრამ ერთგულ კაცს ვინ იპოვნის? +

7მართალი თავისი უბიწობით დადის, ნეტარ არიან მისი ძენი მის შემდეგ.

8მეფე, მჯდომი სამართლის ტახტზე, ფანტავს თვისი თვალებით ყოველივე ბოროტს. +

9ვინ იტყვის: „მე გავასუფთავე ჩემი გული, მე განვიწმიდე ჩემი ცოდვებისაგან?“ +

10ორგვარი საწონი, ორგვარი საზომი – ერთიც და მეორეც ეჯავრება უფალს. +

11თვისი საქციელის მიხედვითაც იცნობა ყმაწვილი, თუ სუფთაა ან თუ სამართლიანია მისი საქმე.

12მსმენელი ყური და მხილველი თვალი – ერთიც და მეორეც უფალმა შექმნა.

13ნუ გეყვარება ძილი, რათა არ გაღატაკდე. გაახილე შენი თვალი – გაძღები პურით.

14არ ვარგა, არ ვარგა ამბობს მყიდველი. ხოლო როდესაც წავა, ტრაბახობს.

15არის ოქრო და მრავალი მარგალიტი, ხოლო ცოდნის ბაგენი ძვირფასი ნივთია.

16აიღე მისი ტანსაცმელი, რადგან უცხოს დაუდგა თავდებად, და უცხოტომელის წილად გამოართვა მას გირაო. +

17საამურია კაცისათვის სიცრუის პური, მერე კი ღორღით გაივსება მისი პირი.

18განზრახვანი რჩევით მტკიცდება, მაგრამ გონიერებით წარმართე ომი.

19საიდუმლოს გამამხელელი ცილისმწამებელია და პირმორღვეულებში ნუ გაერევი. +

20მამისა და დედის მაწყევარს სანთელი ჩაუქრება უკუნეთ წყვდიადში. +

21დასაწყისში სწრაფად შეძენილი სამკვიდრო კურთხეული არ იქნება საბოლოოდ.

22ნუ იტყვი: „მივაგებ ბოროტის წილ“ – ენდე უფალს და ის გიხსნის შენ.

23ორგვარი საწონი საძულველია უფლისათვის და მრუდი სასწორი არ არის კარგი.

24უფლისაგანაა მამაკაცის ნაბიჯები, ადამიანი კი როგორ გაიგებს თავის გზას? +

25მახეა ადამიანისათვის წმიდაზე ლაყბობა, ხოლო აღთქმათა შემდეგ – განსჯა.

26გაფანტავს უკეთურთ ბრძენი მეფე და მათზე მოაქცევს ბორბალს.

27უფლის სანთელია ადამიანის სული, მისი წიაღის იდუმალებათა გამომკვლეველი.

28წყალობა და სიმართლე იცავენ მეფეს, და წყალობით უჭირავს თავისი ტახტი. +

29ჭაბუკთა დიდება მათი ძალაა, ხოლო მოხუცთა ბრწყინვალება – ჭაღარა. +

30ჭრილობანი კურნავენ ბოროტისაგან და ცემა გულს ასუფთავებს.

21

ღმერთის განჭვრეტა მიმართავს

ადამიანის გულს

21^1წყლის ნაკადია მეფის გული უფლის ხელში, სადაც მოისურვებს, იქ მიმართავს მას. +

2კაცის ყველა გზა სწორია მის თვალში, ხოლო უფალი სწონის გულებს.

3სიმართლისა და სამართლის ქმნა მსხვერპლზე უკეთესია უფლისათვის.

4ამპარტავანი თვალი და ზვიადი გული, უკეთურთა სანთელი – ცოდვაა.

5ბეჯითის ზრახვანი მხოლოდ მატებისკენაა, ხოლო ყოველი დაუდევრისა – კლებისკენ. +

6განძეულობის მოხვეჭა მატყუარა ენით სიკვდილის მძებნელთა წარმავალი ქროლვაა.

7უკეთურთა ძალადობა მათვე წაათრევს, რადგან მათ უარყვეს სამართლის ქმნა.

8დაკლაკნილია გარყვნილი კაცის გზა, ხოლო ვინც სუფთაა, წრფელია მისი მოქმედება.

9ბინის კუნჭულში ცხოვრება სჯობს ანჩხლ ქალთან საერთო სახლში ცხოვრებას. +

10უკეთურის სული ბოროტს არის დახარბებული, წყალობას ვერ ჰპოვებს მის თვალში მისი მოყვასი.

11თავქარიანის დასჯისას ბრიყვი ბრძენდება, ბრძენი კი შეგონებისას იძენს ცოდნას. +

12მართალი თვალყურს ადევნებს უკეთურის სახლს, უბედურებას შეამთხვევს უკეთურთ.

13ვინც ყურს დაიცობს ღარიბის ძახილისაგან, ისიც მოუხმობს ერთ დღეს, მაგრამ არავინ გასცემს პასუხს.

14საჩუქარი, ფარულად მიძღვნილი, აცხრობს რისხვას და ქრთამი უბეში – ძლიერ გულისწყრომას.

15სიმართლის ქმნა სიხარულია მართლისათვის და შიშის ზარი – ბოროტმოქმედისთვის.

16გონების გზას აცდენილი ადამიანი მკვდართა კრებულში დაისვენებს.

17მხიარულების მოყვარული უპოვარი იქნება, ღვინისა და ზეთის მოყვარული არ გამდიდრდება.

18მართლისთვის გამოსასყიდი უკეთურია და წრფელთა სანაცვლოა მოღალატე.

19სჯობს უდაბნოს ქვეყანაში ჯდომა ანჩხლ და ბრაზიან ქალთან ყოფნას.

20სანატრელი საგანძური და ზეთი ბრძენის სავანეშია, ხოლო ბრიყვი ადამიანი შთანთქავს მათ.

21სიმართლისა და მოწყალების მდევნელი სიცოცხლეს, სიმართლეს და პატივს ჰპოვებს.

22ძლიერთა ქალაქს აიღებს ბრძენი და დაანგრევს მის საიმედო სიმაგრეს. +

23ვინც ბაგეს და ენას იცავს, ის იცავს თავის სულს უბედურებისაგან.

24ზვიადი, ამპარტავანი და თავქარიანია მისი სახელი, ვინც ამპარტავნობის მძვინვით იქცევა.

25ზარმაცს თავისი სიხარბე მოკლავს, რადგან მისი ხელები უარს ამბობენ შრომაზე.

26მთელ დღეს ის სიხარბით ხარბობს, ხოლო მართალი გაიღებს და არ ზოგავს. +

27უკეთურთა მსხვერპლი სისაძაგლეა, მით უმეტეს, თუ ცბიერებით სწირავს მას. +

28ცრუ მოწმე დაიღუპება და მომსმენი კაცი მუდამ ილაპარაკებს. +

29უკეთური კაცი ისასტიკებს სახეს, ხოლო წრფელმა იცის თავისი გზა.

30არ არის სიბრძნე და არ არის გონება, არ არის რჩევა უფლის საპირისპიროდ. +

31ცხენი გამზადებულია ბრძოლის დღისათვის, მაგრამ გამარჯვება უფლისგანაა. +

22
კარგი სახელი

22^1უკეთესია სახელი დიდ სიმდიდრეზე, ვერცხლსა და ოქროს კი წყალობა სჯობს. +

2მდიდარი და ღატაკი ერთმანეთს ხვდებიან: მათი ყველას გამჩენი უფალია.

3გონიერმა დაინახა ბოროტი და გაერიდა, ბრიყვებმა კი გადაიარეს და დაისაჯნენ. +

4საზღაური მორჩილებისა, უფლის შიშისა, არის სიმდიდრე, პატივი და სიცოცხლე.

5ეკლები და მახეებია ცბიერების გზაზე, თავისი სულის დამცველი გაერიდება მათ. +

6აღზარდე ყმაწვილი მისი გზის მიხედვით, კიდევაც რომ მოხუცდეს, არ გადაუხვევს მისგან.

7მდიდარი ღატაკებზე მთავრობს და მსესხებელი მონაა გამსესხებლისა.

8უსამართლობის დამთესავი უბედურებას მოიმკის და მისი მრისხანების კვერთხი გადატყდება.

9კეთილმოსურნე კურთხეულ იქნება, რადგან თავისი პურიდან მისცა ღარიბს. +

10გააგდე ბრიყვი და გავა განხეთქილებაც, შეწყდება ჩხუბი და კილვა.

11სპეტაკი გულის მოყვარულს სიამე აქვს ბაგეზე, მისი მოყვასი მეფეა.

12უფლის თვალები იცავენ ცოდნას, მოღალატის ნათქვამს კი გააბათილებს.

13ზარმაცი ამბობს: „ლომია გარეთ, შუა ქუჩაში ვიქნები მოკლული“.

14ღრმა თხრილია უცხოთა პირი, ვისზედაც გამწყრალია უფალი, ჩავარდება შიგ.

15სისულელე მიეკრო ყმაწვილის გულს, დარიგების კეტი მოაშორებს მისგან.

16ვინც ღარიბს ჩაგრავს, რათა გაიმრავლოს თავისი და აძლევს მდიდარს, მას დააკლდება.

17დახარე შენი ყური და ისმინე სიტყვანი ბრძენთა, და შენი გული მიაპყარ ჩემს ცოდნას,

18რადგან საამო იქნება შენთვის, თუ შენს წიაღში შეინახავ და ყველა ერთად განმტკიცდება შენს ბაგეებზე.

19რომ იყოს უფალში შენი საყრდენი, შენც გასწავლე დღეს,

20განა არ მოგწერე სამჯერ რჩევითა და სწავლით,

21რომ მესწავლებინა შენთვის ჭეშმარიტების სიტყვათა სიმტკიცე, რათა მიგეგო ჭეშმარიტი სიტყვები შენს გამომგზავნელთათვის?

22ნუ გაძარცვავ ღარიბს, რადგან ღარიბია იგი, და ნუ დაჩაგრავ ღატაკს კარიბჭესთან, +

23რადგან უფალი იდავებს მათ დავას და სულს წაართმევს მათ წამართმეველთ. +

24ნუ დაემოყვრები ბრაზიანს და ფიცხ კაცთან ნუ მიხვალ,

25რომ არ გაიწვრთნა მის გზებში და არ დაუგო მახე შენს სულს.

26ნუ იქნები მათ შორის, ხელს რომ ურტყამენ, თავდებად რომ უდგებიან სესხზე.

27თუ არაფერი გმართებს, რისთვის გამოგაცლიან ქვეშაგებს?

28ნუ გადასცდები საუკუნო საზღვარს, რომელიც შენმა მამებმა დადეს. +

29გინახავს შენ კაცი, სწრაფი თავის საქმეში? მეფეთა წინაშე წარდგება იგი, არ წარდგება ბნელთა წინაშე.

23
ცხოვრებისა და პატიოსნების სიბრძნე

23^1თუ დაჯდები ბატონთან პურის საჭმელად, კარგად დააკვირდი, რა არის შენს წინაშე,

2და დაადე დანა შენს საყლაპავს, თუ მსუნაგი ხარ.

3ნუ მოისურვებ მის საჭმელებს, რადგან ის მატყუარა პურია.

4ნუ შეალევ ღონეს გამდიდრებას, შეეშვი ამაზე ფიქრს.

5მოავლებ მას თვალს და აღარ არის იგი, რადგან შეისხამს იგი ფრთებს არწივივით და ცაში აფრინდება.

6ნუ შეჭამ თვალბოროტის პურს და მის საჭმელებს ნუ ისურვებ,

7რადგან როგორც ის ფიქრობს თავის სულში, ისეთია იგი: „ჭამე და სვი“, გეტყვის, მისი გული კი შენთან არაა.

8შენს ლუკმას, რომელიც შეჭამე, ამოარწყევ და ამაოდ დახარჯავ თავაზიან სიტყვებს.

9ბრიყვის გასაგონად ნუ ილაპარაკებ, რადგან ის აბუჩად აიგდებს შენი სიტყვების გონივრულობას.

10ნუ გადასცდები ძველ საზღვარს და ობოლთა მინდვრებში ნუ შეხვალ,

11რადგან მათი გამომსყიდველი ძლიერია, ის იდავებს მათ დავას შენთან.

12შენი გული მიაპყარ დარიგებას და შენი ყურები – ცოდნის ნათქვამს.

13ნუ მოერიდები ყმაწვილის დასჯას, რადგან თუ შოლტით სცემ მას, არ მოკვდება.

14შენ შოლტით სცემ მას, მის სულს კი შავეთისაგან იხსნი.

15ჩემო შვილო! თუ დაბრძენდება შენი გული, გაიხარებს ჩემი გულიც,

16და გამხიარულდება ჩემი ფილტვები, როდესაც შენი ბაგენი სწორს ილაპარაკებენ.

17ნუ შეშურდება შენს გულს ცოდვილებისა, არამედ უფლის შიშში იყოს მთელ დღეს, +

18რადგან არის მომავალი და შენი იმედი არ მოისპობა.

19ისმინე, შვილო, და დაბრძენდი და მიმართე შენი გული სარწმუნო გზაზე.

20ნუ იქნები ღვინის მსმელთა შორის, ხორცით გაუმაძღართა შორის, +

21რადგან ლოთი და მსუნაგი გაღატაკდება და მძინარა ჩაიცვამს ძონძებს.

22უსმინე შენს მამას, მან გშობა შენ და აბუჩად ნუ აიგდებ შენს დედას, როდესაც მოხუცდება იგი.

23სიმართლე შეიძინე და სიბრძნეს, შეგონებასა და გონებას ნუ გაყიდი.

24ლხენით ილხენს მართლის მამა და ბრძენის მშობელი იხარებს მისით. +

25გაიხარონ მამაშენმა და დედაშენმა და ილხინოს შენმა მშობელმა.

26მე მომეცი, შვილო, შენი გული და შენმა თვალებმა დაიცვან ჩემი გზა. +

27რადგან ღრმა ორმოა მეძავი და ვიწრო ჭა – უცხოტომელი ქალი.

28ის ყაჩაღივით გისაფრდება და მოღალატეებს ამრავლებს ადამიანებში.

29ვის „ვაი“ და ვის „უი“? ვის შუღლი? ვის საჩივარი? ვის ამაო ჭრილობები? ვის თვალების სიწითლე?

30ღვინოზე გვიანობამდე დამხანებელთ, განზავებული ღვინის საჭაშნიკოდ მავალთ.

31ნუ უყურებ ღვინოს, რომ წითელია, თასს რომ აძლევს თავის ფერს, პირდაპირ რომ გადადის ყელში.

32შემდეგ კი, გველივით გიკბენს და ასპიტივით გიჩხვლეტს.

33შენი თვალები უცხო ხილვებს იხილავენ და შენი გული უკუღმართობას ილაპარაკებს.

34იქნები ზღვის გულში მწოლარესავით, ან ანძის წვერზე.

35„მცემენ – არ მეტკინება! მირტყამენ – ვერ ვიგრძნობ! როდის გავიღვიძებ? – ისევ მას დავუწყებ ძებნას.“

24
მოთმინება და შემწყალებლობა

24^1ნუ შეგშურდება ბოროტი კაცისა და ნუ ისურვებ მათთან ყოფნას, +

2რადგან ძარცვაზე ფიქრობს მათი გული, სიბოროტით ლაპარაკობენ მათი ბაგენი. +

3სიბრძნით აშენდება სახლი და გონებით განმტკიცდება,

4და ცოდნით ოთახები გაივსება, ყოველი ძვირფასი და საამური ქონებით.

5ბრძენი მამაკაცი ძლიერია და მცოდნე კაცი იმტკიცებს ძალას.

6რადგან გონივრულად წარმართავ შენს ომს და მრავალ მრჩეველშია ხსნა.

7სულელისათვის სიბრძნე ძნელად მისაწვდომია, კარიბჭესთან არ გახსნის თავის ბაგეს. +

8ვინც ბოროტის ქმნას ფიქრობს, მას ბოროტგანმზრახველს უწოდებენ.

9სულელის განზრახვა ცოდვაა, ხოლო თავქარიანი საძულველია ადამიანისათვის.

10დაიღლები გასაჭირის დღეს, მცირეა შენი ძალა.

11დაიფარე სასიკვდილოდ წარგზავნილნი და ნუთუ მიატოვებ დასახოცად განწირულთ?

12თუ იტყვი: „აბა, ჩვენ არ ვიცოდით ეს“ – განა გულთამხილავი ვერ გაიგებს? შენი სულის მფარველმა ხომ იცის და ის მიუზღავს ადამიანს მისი საქმისამებრ. +

13ჭამე, შვილო, თაფლი, რადგან კარგია იგი, და გოლეული ეტკბობა შენს სასას.

14ასეთია სიბრძნის შეცნობა შენი სულისათვის, თუ ჰპოვე იგი, ყოფილა მომავალი და შენი იმედი არ მოისპობა.

15ნუ ჩაუსაფრდები, უკეთურო, მართლის სავანეს, ნუ გაძარცვავ მის წამოსაწოლს,

16რადგან შვიდჯერ დაეცემა მართალი, მაგრამ ადგება, ხოლო უკეთურნი უბედურებაში წაბორძიკდებიან.

17შენი მტრის დაცემისას ნუ გაიხარებ და მისი წაბორძიკებისას ნუ ილხენს შენი გული,

18თორემ იხილავს უფალი და ცუდად გამოჩნდება მის თვალში და მოაქცევს მისგან თავის რისხვას.

19ნუ გაეჯიბრები ბოროტმოქმედთ და ნუ შეგშურდება უკეთურთა,

20რადგან მომავალი არ ექნება ბოროტს, უკეთურთა სანთელი ჩაქრება.

21გეშინოდეს უფლისა, შვილო, და მეფისა, და მეამბოხეებში ნუ გაერევი, +

22რადგან უცაბედად მოვა მათი დაღუპვა და ორივეს ზიანს ვინ შეიცნობს?

23ესენიც ბრძენთათვისაა: მიკერძოება სასამართლოზე არ არის კარგი. +

24ვინც უკეთურს ეუბნება: „შენ მართალი ხარ“, იმას ხალხები დასწყევლიან, იმას ერები შერისხავენ.

25ხოლო მამხილებელთ სიამე ექნებათ და მათზე გადმოვა კეთილი კურთხევა.

26ტუჩებზე კოცნის, ვინც პასუხობს სარწმუნო სიტყვებით.

27შეასრულე შენი საქმე გარეთ და მოამზადე მინდორში იგი, შემდეგ კი ააშენე შენი სახლი.

28ნუ იქნები უმიზეზო მოწმე შენი მოყვასისა და ნუ ცდუნდები შენი ბაგეებით.

29ნუ იტყვი: „როგორც ის მომექცა, მეც ისე მოვექცევი მას, მივუზღავ კაცს თავისი საქმისამებრ“. +

30ზარმაცი კაცის მინდორთან გავიარე და უგუნური ადამიანის ვენახთან,

31და აჰა, სულმთლად ღვარძლად ამოსულიყო, მისი ზედაპირი ეკალ-ბარდებს დაეფარა და მისი ქვის ზღუდე დანგრეულიყო. +

32და ვიხილე, გულისყური მივაპყარ, დავინახე, დარიგება მივიღე:

33„ცოტა ძილი, ცოტა თვლემა, ცოტა გულხელდაკრეფა დასაწოლად“.

34და მოვა მგზავრივით შენი სიღატაკე და შენი სიღარიბე ფარიანი კაცივით. +

25
ღირსება სიბრძნის ჯილდოა

25^1ესეც სოლომონის იგავებია, რომელნიც გადაიწერეს ხიზკიაჰუს, იუდას მეფის, კაცებმა:

2საქმეთა დაფარვა ღვთის ღირსებაა ხოლო საქმის გამოკვლევა – მეფის ღირსება.

3ზეცა მაღალია და მიწა – ღრმა, ხოლო მეფეთა გული გამოუკვლეველია. +

4განაშორეთ წიდა ვერცხლისაგან და გამოუვა გამომდნობელს ჭურჭელი.

5მოაშორეთ მეფეს უკეთური და მისი ტახტი სიმართლით განმტკიცდება. +

6ნუ გამშვენდები მეფის წინაშე და დიდებულთა ადგილზე ნუ დადგები,

7რადგან სჯობს გითხრან: „ამოდი აქ“, ვიდრე დაგამცირონ კეთილშობილის წინაშე, რომელიც იხილეს შენმა თვალებმა. +

8ნუ ჩაერევი დავაში სწრაფად, რადგან რას გააკეთებ ბოლოს, როცა შეგარცხვენს შენი მეზობელი?

9იდავე შენი დავა შენს მეზობელთან, მაგრამ სხვის საიდუმლოს ნუ გაამჟღავნებ, +

10რათა არ შეგიზიზღოს გამგონემ, და შენი ცილისწამება არ მოგიბრუნდეს.

11წესიერად ნათქვამი სიტყვა ვერცხლით მოვარაყებული ოქროს ვაშლებია.

12როგორც ოქროს ბეჭედი და ბაჯაღლოს სამკაული, ისეა ბრძნული გაკიცხვა ყურადღებიანი ყურისათვის.

13როგორც თოვლის სიგრილეა მკის დღეს, ისე სანდოა მსტოვარი მისი გამომგზავნელისათვის, და თავისი ბატონის სულს მოაბრუნებს.

14კაცი, მოტრაბახე ტყუილი საჩუქრით უწვიმო ღრუბელი და ქარია.

15მოთმინებით მოდრკება მთავარი, და რბილი ენა ძვალს დაამსხვრევს.

16ჰპოვე თაფლი? ჭამე, რამდენიც გჭირდება, თორემ გაძღები და ამოარწყევ.

17დააძვირე შენი ფეხი შენი მოყვასის სახლში, თორემ მოყირჭდები და შეგიძულებს.

18კომბალი, მახვილი და ბასრი ისარია კაცი – დამამოწმებელი ცრუ მოწმობისა თავისი მოყვასისათვის.

19უვარგისი კბილი და ნაღრძობი ფეხი მოღალატის საყრდენია უბედურების დღეს.

20რაც ტანსაცმლის გამხდელია ცივ დღეს, რაც ძმარია ტუტეზე, ისაა სიმღერის მომღერალი ნაღვლიან გულზე.

21თუ შენი მტერი მშიერია, დააპურე იგი და, თუ სწყურია, შეასვი წყალი,

22რადგან ნაკვერცხლებს აგროვებ მის თავზე და უფალი მოგიზღავს შენ. +

23ჩრდილოეთის ქარი წვიმას წარმოქმნის და ფარული ენა – მრისხანე სახეს.

24ბინის კუნჭულში ცხოვრება სჯობს ანჩხლ ქალთან საერთო სახლში ცხოვრებას.

25რაც ცივი წყალია დაღლილი სულისათვის, ისაა კარგი ამბავი შორი ქვეყნიდან.

26მართალი, უკეთურის წინაშე დაცემული, არის როგორც ატალახებული წყარო და მოოხრებული სათავე.

27ბევრი თაფლის ჭამა არაა კარგი, და სხვისი ღირსების ჩხრეკა არ არის ღირსება.

28უგალავნო დანგრეული ქალაქია კაცი, რომელიც თავის სულს ვერ იოკებს.

26

ზარმაცი და ცრუ

ღირსი არ არის პატივისა

26^1როგორც თოვლი ზაფხულში და როგორც წვიმა მკის დროს, ისე უსარგებლოა ბრიყვისათვის ღირსება.

2როგორც ჩიტის ქროლვა, როგორც ბეღურის ფრენა, ისე არ მოეწევა დაუმსახურებელი წყევლა.

3მათრახი ცხენისათვის, აღვირი ვირისათვის, და შოლტი ბრიყვთა ზურგისათვის. +

4ნუ უპასუხებ ბრიყვს მისი სისულელისამებრ, რათა შენც არ დაემსგავსო მას.

5უპასუხე ბრიყვს მის სისულელისამებრ, თორემ ბრძენი ეგონება თავი.

6იგი ფეხებს იჭრის, სვამს ძალადობას, ვინც ამბავს აგზავნის ბრიყვის ხელით.

7როგორც კოჭლის წვივებია სუსტი, ისევეა იგავი ბრიყვთა პირში.

8როგორც შურდულზე გამოსაბმელი ქვა, ისეა ბრიყვის პატივისმცემელი.

9როგორც ნარშავი, მთვრალის ხელში მოხვედრილი, ისეა იგავი ბრიყვთა პირში.

10როგორც მოისარი, ყველას გამგმირავი, ისეა ბრიყვისა და გამვლელის დამქირავებელი.

11როგორც ძაღლი უბრუნდება თავის ნარწყევს, ბრიყვი იმეორებს თავის სისულელეს. +

12გინახავს კაცი, ბრძენი რომ იყოს საკუთარ თვალში? ბრიყვს მასზე მეტი იმედი აქვს. +

13ზარმაცი ამბობს: „ლომია გზაზე, ლომია ქუჩებს შორის“.

14კარი თავის ანჯამაზე ბრუნავს, ხოლო ზარმაცი თავის საწოლზე.

15ზარმაცი ლანგარში ჰყოფს თავის ხელს, ეძნელება პირთან მიტანა.

16ზარმაცი საკუთარ თვალში შვიდ ბრძენზე ბრძენია, რომელნიც დაფიქრებულად პასუხობენ. +

17გინდა ძაღლი ყურით დაუჭერია გამვლელს, გინდა გაფიცხებულა ჩხუბზე, რომელიც მას არ ეხება.

18როგორც თავის მომგიჟიანებელი, რომელიც ისვრის ნაპერწკლებს, ისრებს და სიკვდილს,

19ისეა კაცი, რომელიც ატყუებს თვის მოყვასს და ამბობს: „მე ხომ ვხუმრობ“.

20უშეშოდ ქრება ცეცხლი, ხოლო უცილისმწამებლოდ დაცხრება შუღლი.

21როგორც ნახშირი ნაკვერცხლისათვის და შეშა ცეცხლისათვის, ისეა ანჩხლი კაცი ჩხუბის გასაღვივებლად.

22ცილისმწამებლის სიტყვები განმგმირავია და გულის სიღრმეში აღწევენ ისინი. +

23როგორც წიდიანი ვერცხლი ფარავს თიხის ჭურჭელს, ისეა ანთებული ტუჩები და ბოროტი გული.

24ტუჩებით თავს მოაჩვენებს მოძულე, გუნებაში კი მზაკვრობას განიზრახავს. +

25როდესაც გაანაზებს თვის ხმას, ნუ ერწმუნები მას, რადგან შვიდი სისაძაგლეა მის გულში. +

26ვისი სიძულვილიც პირფერობით იფარება, მისი სიბოროტე კრებულში გამომჟღავნდება.

27ვინც ორმოს თხრის, თავად ჩავარდება მასში, ხოლო ვინც ქვას დააგორებს, მასვე დაუბრუნდება იგი.

28ცრუ ენას სძულს მის მიერ დატანჯულნი და მლიქვნელი პირი დამხობას ამზადებს.

27
თავის შექებისაგან გაფრთხილება

27^1ნუ იქებ თავს ხვალინდელი დღით, რადგანაც არ იცი, რას დაბადებს დღე. +

2უცხომ გაქოს შენ და არა შენმა პირმა, უცხოტომელმა – და არა შენმა ბაგეებმა. +

3მძიმეა ქვა და ტვირთია ქვიშა, ხოლო სულელის სიბრაზე ორივეზე მძიმეა.

4გულისწყრომა სისასტიკეა, ხოლო რისხვა – ნიაღვარი, მაგრამ მოშურნეობას წინ ვინ დაუდგება? +

5აშკარა მხილება სჯობს დაფარულ სიყვარულს.

6სარწმუნოა ჭრილობები მოყვრისაგან და მრავალია ამბორი მოძულესაგან. +

7მაძღარი სული გოლეულსაც თელავს, ხოლო მშიერი სულისათვის ყოველი მწარე ტკბილია.

8როგორც ჩიტი, დამტოვებელი თავისი ბუდისა, ისეა კაცი, დამტოვებელი თავისი ადგილისა.

9ზეთი და საკმეველი ახარებს გულს, ხოლო მეგობრის სიტკბო გულითად რჩევაშია.

10შენს მეგობარს და მამაშენის მეგობარს ნუ მიატოვებ, და შენი ძმის სახლში ნუ მიხვალ შენი უბედურების დღეს. ახლო მეზობელი სჯობს დაშორებულ ძმას. +

11დაბრძენდი, შვილო, და გაახარე ჩემი გული და მე მოვიგერიებ ჩემს მაგინებელთ. +

12გონიერი ხედავს ბოროტს და იმალება, ხოლო გულუბრყვილონი ჩაივლიან და ისჯებიან.

13აიღე მისი ტანსაცმელი, რადგან უცხოს დაუდგა თავდებად, და უცხოტომელის წილად გამოართვი გირაო.

14თუ ვინმე თვის მოყვასს აკურთხებს ხმამაღლა დილაადრიან, წყევლად ჩაეთვლება მას.

15წვიმიან დღეს შემაწუხებელი წვეთები და ანჩხლი ცოლი მსგავსნი არიან. +

16მისი დამკავებელი აკავებს ქარს და მისი მარჯვენა ზეთს იჭერს.

17რკინა რკინას ლესავს, კაცი კი ლესავს თვისი მოყვასის სახეს. +

18ვინც ლეღვს უფრთხილდება, შეჭამს მის ნაყოფს, ხოლო ვინც თვის ბატონს იცავს, პატივცემული იქნება.

19როგორც წყალშია სახე სახესთან, ისეა გული ადამიანისა ადამიანთან.

20შავეთი და ჯოჯოხეთი ვერ გაძღება და ვერც ადამიანის თვალი გაძღება.

21სახმილი ვერცხლისთვისაა და ბრძმედი ოქროსათვის, ხოლო ადამიანი მისი ქება-დიდებისამებრ გამოიცდება.

22ფილთაქვითაც რომ ნაყო როდინში სულელი ბურღულს შორის, არ მოსცილდება მისი სისულელე.

23ცნობით იცნობდე შენი ცხვრის სახეს, გული დაუდე ფარას,

24რადგან საუკუნოდ არაა სიმდიდრე და არც გვირგვინი გადავა თაობიდან თაობაში.

25ამოიწვერა ბალახი და გამოჩნდა ჟიჟო და შეაგროვებენ მთების მცენარეებს,

26იქნებიან ცხვრები შენი სამოსელისათვის და თხები მინდვრის საფასურისათვის,

27და თხების რძე შენი საკმარისი იქნება საკვებისათვის, შენი სახლეულის საკვებისათვის და შენი მოახლეების სარჩენად.

28
პატივი ღვთისმოსავს, წყევლა უკეთურს

28^1გარბიან უკეთურნი, დევნით კი არავინ დევნის, ხოლო მართალნი ლომის ბოკვერივით უსაფრთხოდ არიან.

2ქვეყნის ჯანყის დროს ბევრია მასში მთავარი, ხოლო გონიერი და მცოდნე ადამიანის დროს დიდხანს გაძლებს.

3ღარიბი მამაკაცი, რომელიც ჩაგრავს ღატაკებს, კოკისპირულ წვიმასავითაა, რომელიც არ ტოვებს პურს.

4რჯულის დამვიწყებელნი უკეთურს აქებენ და რჯულის დამცველნი უბრაზდებიან მათ. +

5ბოროტი ადამიანები ვერ გაიგებენ სამართალს, უფლის მაძიებელნი კი ყოველივეს გაიგებენ.

6სჯობს თავის სიმართლეში მავალი ღარიბი მრუდე გზით მავალ მდიდარს.

7რჯულს იცავს გონიერი შვილი, ხოლო გაუმაძღარის მოყვასი მამამისს არცხვენს.

8ვინც ამრავლებს თავის ქონებას ვახშითა და სარგებლით, ღატაკთა მწყალობელისათვის აგროვებს მას.

9ვინც რჯულის მოსმენისაგან ყურს გადახრის, მისი ლოცვაც სისაძაგლეა.

10ბოროტ გზაზე წრფელთა მაცდუნებელი თავისსავე თხრილში ჩავარდება, ხოლო უბიწონი სიკეთეს დაიმკვიდრებენ. +

11მდიდარ კაცს ბრძენი ჰგონია თავი, გონიერი ღატაკი კი გამოიცნობს მას.

12როდესაც მართალნი ზეიმობენ, დიდია პატივი, ხოლო როდესაც უკეთურნი აღზევდებიან, იმალება ადამიანი.

13თავის დანაშაულთა დამფარველს წარმატება არ ექნება, ხოლო მათი მაღიარებელი და დამტოვებელი შეწყნარებული იქნება. +

14ნეტარია ადამიანი, რომელსაც მუდამ ეშინია, ხოლო გულის გამქვავებელი უბედურებაში ჩავარდება. +

15მოღრიალე ლომი და მღრინავი დათვია უკეთური ბატონი ღატაკი ხალხისათვის.

16ჭკუანაკლული მთავარი უზომოდ მჩაგვრელია, ანგარების მოძულე გაიგრძელებს დღეებს.

17ადამიანი, მკვლელობის მადევარი, საფლავამდე ირბენს და არავინ მიემხრობა მას.

18უმწიკვლოდ მავალი გადარჩება, ხოლო ორი გზით გამრუდებული ერთზე დაეცემა.

19თავისი მიწის დამმუშავებელი პურით გაძღება, ფუჭის მადევარი კი სიღარიბით გაძღება. +

20მორწმუნე კაცი კურთხევითაა მდიდარი, ხოლო გამდიდრების მოსწრაფე არ დარჩება დაუსჯელი. +

21მიკერძოება კარგი არ არის, და პურის ნატეხის გამო შესცოდავს კაცი. +

22თვალხარბი კაცი ქონებას ეტანება და არ კი იცის, რომ გაჭირვება მიეწევა მას. +

23ადამიანის მამხილებელი ბოლოს უფრო ჰპოვებს მადლს, ვიდრე ქლესაენიანი.

24ვინც თავის მამას და დედას ართმევს და ამბობს: „არ არის დანაშაული“, ის დამარბეველი კაცის ამხანაგია. +

25ხარბი შუღლს აღვივებს, უფალზე დაიმედებული კი განცხრება. +

26თავის გულზე დაიმედებული ბრიყვია, ხოლო სიბრძნით მავალი გადარჩება.

27ვინც ღარიბს აძლევს, არ ექნება გაჭირვება, ხოლო ვინც თვალს არიდებს, მდიდარია წყევლით.

28უკეთურთა აღზევებისას იმალება ადამიანი, ხოლო მათი დაღუპვის დროს მართალნი მრავლდებიან.

29
სიბრძნეს სიკეთე მოაქვს, ცოდვას და უკეთურებას – დაღუპვა

29^1კაცი, რომელსაც ამხელენ და მაინც ჯიუტობს, უცებ განადგურდება და არ ექნება კურნება.

2მართალთა განდიდებისას ხარობს ხალხი, ხოლო უკეთურთა ბატონობისას კვნესის ხალხი.

3კაცი, მოყვარული სიბრძნისა, ახარებს თავის მამას, ხოლო მეძავთა მეგობარი ქონებას დაკარგავს.

4მეფე სამართლით დააფუძნებს ქვეყანას, ხოლო მექრთამე კაცი დაამხობს მას.

5მამაკაცი, რომელიც თავის მოყვასთან მლიქვნელობს, ბადეს უგებს თავისსავე ფეხთ.

6ბოროტი კაცის დანაშაულში ხაფანგია, ხოლო მართალი იმღერებს და იმხიარულებს.

7მართალმა იცის ღარიბთა სამართალი, უკეთურს არა აქვს ეს ცოდნა.

8თავქარიანი კაცები ცეცხლივით უბერავენ ქალაქს, ხოლო ბრძენნი უკუაქცევენ რისხვას. +

9სულელ კაცთან მოდავე ბრძენკაცი თუ ბრაზობს ან თუ იცინის, მაინც არა აქვს მოსვენება.

10სისხლის მოყვარულ კაცებს სძულთ უბიწო, ხოლო წრფელნი ზრუნავენ მის სულზე.

11მთელ თავის რისხვას ღვრის ბრიყვი, ხოლო ბრძენი იკავებს მას.

12სიცრუის ყურისმგდებელ ბატონს ყველა მსახური უკეთური ჰყავს.

13ღატაკს და თაღლითს ერთი აქვთ საერთო: ორივეს თვალთა გამნათებელი უფალია.

14მეფე, რომელიც სიმართლით ასამართლებს ღარიბთ, სამუდამოდ განამტკიცებს თავის ტახტს. +

15შოლტი და დარიგება სიბრძნეს იძლევა, ხოლო მიშვებული ყმაწვილი არცხვენს თავის დედას.

16უკეთურთა მომრავლებისას მრავლდება დანაშაული, მართალნი კი მათ დამხობას იხილავენ. +

17დასაჯე შენი შვილი და ის დაგამშვიდებს შენ და შვებას მოჰგვრის შენს სულს.

18ხილვათა გარეშე თავს აიშვებს ხალხი, ხოლო რჯულის დამცველი ნეტარია.

19სიტყვებით არ გაიწვრთნება მონა, რადგან კიდევაც რომ გაიგოს, არ გაეპასუხება.

20ხომ გინახავს სიტყვაჩქარი კაცი? ბრიყვს მასზე მეტი იმედი აქვს. +

21ვინც თვის მონას ანებივრებს სიყმაწვილიდან, საბოლოოდ ის მონა პატრონად იქცევა.

22მრისხანე კაცი შუღლს იწვევს და გულფიცხი კაცი – მრავალ დანაშაულს. +

23ქედმაღლობა დაამდაბლებს კაცს, და თავმდაბლობა მოუტანს დიდებას.

24ქურდთან მოზიარეს სძულს თავისი თავი, ფიცს ისმენს, მაგრამ არაფერს ამბობს. +

25ადამიანთა მოშიშარს მახე დაეგება, ხოლო უფალს მინდობილი დაცული იქნება.

26მრავალი ეძებს ბატონის კეთილგანწყობილ სახეს, მაგრამ უფლისაგანაა კაცის განაჩენი. +

27მართალთათვის სისაძაგლეა უსამართლო კაცი, ხოლო უკეთურთათვის სისაძაგლე – სწორი გზით მავალი.

30
აგურის წარმონათქვამნი

30^1სიტყვები აგურისა, იაკეს ძისა, მისნისა, წარმონათქვამი ითიელის, ითიელისა და უქალისადმი:

2მე ხომ უმეცარი ვარ კაცთაგან და ადამიანის გონება არა მაქვს მე, +

3არ მისწავლია სიბრძნე და წმიდის შეცნობა არ ვიცი.

4ვინ ავიდა ცაში და ჩამოვიდა? ვინ შეაგროვა ქარი თავისი მუჭებით? ვინ გამოიკრა წყალი კვართში? ვინ დაადგინა მიწის ყოველი კიდე? რა არის მისი სახელი და რა არის მისი ძის სახელი, თუ იცი?

5ღმერთის ყოველი ნათქვამი ხალასია, ფარია ის მასზე დანდობილისათვის. +

6ნურაფერს მიუმატებ მის სიტყვებს, რათა არ დაგსაჯოს და არ გამოდგე მატყუარა. +

7ორს მოვითხოვ მე შენგან, უარს ნუ მეტყვი, სანამ მოვკვდები:

8ამაო და სიცრუე განმაშორე, ნურც სიღარიბეს და ნურც სიმდიდრეს ნუ მომცემ, ჩემი წილი პურით გამომკვებე, +

9რომ არ გავძღე, არ უარვყო და არ ვთქვა: „ვინ არის უფალი?“ ან რომ გაღარიბებულმა, არ ვიქურდო და არ შევბღალო სახელი ჩემი ღმერთისა. +

10ნუ დააბეზღებ მონას თავის ბატონთან, რათა არ დაგწყევლოს და არ დადანაშაულდე.

11თაობა, მაწყევარი თავისი მამისა და არა მაკურთხებელი თავისი დედისა,

12თაობა, სუფთა საკუთარ თვალში, მაგრამ განუბანელი თავის სიბინძურისაგან,

13თაობა, რა ზვიადია მისი თვალები და რა აზიდულია მისი ქუთუთოები,

14თაობა, რომელთა კბილები მახვილებია და რომელთა ყბები დანებია, რათა შეჭამოს საწყალნი ქვეყნისა და უპოვარნი ადამიანთაგან. +

15წურბელას ორი ასული ჰყავს: „მომეცი, მომეცი!“ სამი გაუმაძღარია და ოთხი არ იტყვის: „კმარა!“

16შავეთი და უნაყოფო საშო, ქვეყანა, რომელიც ვერ ძღება წყლით, და ცეცხლი, რომელიც არ ამბობს: „კმარა!“

17თვალი მამის დამცინავი და დედის მორჩილების მოძულე – ამოკორტნიან მას ხევის ყორნები და შეჭამენ მას არწივის მართვენი.

18სამი რამ არის საოცარი ჩემთვის, ხოლო ოთხი რამ არ ვიცი:

19გზა არწივისა ცაში, გზა გველისა კლდეზე, გზა ხომალდისა ზღვის შუაგულში და გზა მამაკაცისა ქალწულთან.

20ასეთია გზა მრუში ქალისა: შეჭამა, მოიწმინდა პირი და თქვა: „არ გამიკეთებია მე ცუდი!“

21სამი რამის ქვეშ იძვრის მიწა და ოთხის ზიდვა არ შეუძლია:

22მონა, როდესაც ის მეფდება, და არამზადა, როდესაც ის პურით ძღება,

23საძულველი ქალი, როდესაც ის თხოვდება და მხევალი, როდესაც ის დაიმკვიდრებს თავისი ქალბატონის ადგილს.

24ოთხი რამ არის უმცირესი მიწაზე, მაგრამ ისინი ბრძენზე ბრძენნი არიან:

25ჭიანჭველები არ არიან ძლიერნი, მაგრამ ზაფხულში იმზადებენ თავიანთ პურს.

26კურდღლები არ არიან მაგარი ხალხი, მაგრამ კლდეზე დგამენ თავიანთ სახლს.

27მეფე არა ჰყავს კალიას, მაგრამ ყველანი მწყობრად გამოდიან.

28ფსვენს ხელებით დაიჭერ, ის კი მეფის სასახლეებშია.

29სამნი კარგად დააბიჯებენ და ოთხნი მარჯვედ დადიან:

30ლომი ძლიერია მხეცებში და უკან არ დაიხევს არავის წინაშე, +

31საბრძოლოდ აღკაზმული ცხოველი და ბოტი და მეფე, როდესაც ჯარი ახლავს!

32შენ თუ იარამზადე ქედმაღლობით ან ბოროტი განიზრახე, დაიდე ხელი პირზე!

33რადგან რძის შედღვება წარმოქმნის კარაქს და ცხვირის შედღვება წარმოქმნის სისხლს, ხოლო რისხვის შედღვება წარმოქმნის შუღლს!

31
სიტყვანი ლემუელისა

31^1სიტყვანი მეფე ლემუელისა, მისნისა, რომლითაც წვრთნიდა დედა მისი:

2რაო, ჩემო შვილო, რაო, შვილო ჩემი მუცლისა? და რაო, შვილო ჩემი აღთქმებისა?

3ნუ მისცემ დედაკაცებს შენს ძალას და შენს გზებს – მეფეთა დამღუპველებს! +

4მეფეებს არ შეეფერებათ, ლემუელ, მეფეებს არ შეეფერებათ ღვინის სმა, და არც მთავრებს შეეფერებათ მაგარ სასმელთა სიყვარული,

5რათა არ სვამდეს და არ ივიწყებდეს კანონებს, არ ამრუდებდეს ჩაგრულთა სამართალს. +

6მიეცით მაგარი სასმელი მომაკვდავს და ღვინო – სულით გამწარებულს.

7მან დალიოს და დაივიწყოს თვისი სიღარიბე და თავისი ტანჯვა აღარ გაიხსენოს!

8გახსენი შენი პირი მუნჯისათვის, წარმავლობის ძეთა სამართლისათვის, +

9გაუხსენი პირი მართლმსაჯულებას და განიკითხე გლახაკი და უპოვარი. +

10მარჯვე ცოლს ვინ ჰპოვებს? მარგალიტებზე მაღალია მისი ფასი. +

11ერწმუნება მას მისი მეუღლის გული და შემოსავალი არ დააკლდება.

12ის სიკეთეს მიუზღავს მას და არა სიბოროტეს მთელი მისი ცხოვრების დღეებში.

13მატყლს და სელს შოულობს იგი და ბეჯითად შრომობს საკუთარი ხელებით.

14სავაჭრო ხომალდების მსგავსია იგი და შორიდან მოაქვს თავისი პური.

15დგება ჯერ კიდევ ღამიანად და საკვებს ურიგებს თავის სახლს და ულუფას – თავის მხევალთ.

16გაიფიქრებს მინდორზე და იძენს მას, თავის ხელთა ნაყოფით გააშენებს ვენახს.

17ძალას შემოირტყამს წელზე და იმაგრებს მკლავებს.

18ხვდება, რომ კარგია მისი ჭირნახული, ღამით არ ქრება მისი სანთელი.

19იწვდენს ხელს სართავი ჯარისაკენ და მის ხელებს უპყრიათ თითისტარი.

20თავის ხელისგულს უშლის ღარიბს და ხელებს უწვდენს უპოვარს.

21არ შიშობს იგი თავის სახლზე თოვლიანობისას, რადგან მთელი მისი სახლი შემოსილია ძოწისფერი ქსოვილით.

22ის ფარდაგებს იკეთებს თავისთვის, ბისონი და მეწამულია მისი სამოსელი.

23ცნობილია მისი ქმარი ქალაქის კარიბჭეებთან, ქვეყნის უხუცესებთან ჯდომისას.

24ტილოს ტანსაცმელს კერავს და ყიდის, და სარტყლებს აძლევს ვაჭარს.

25ძალა და ღირსება მისი სამოსელია და უღიმის იგი მომავალ დღეს.

26პირს ხსნის იგი სიბრძნით და წყალობის რჯულია მის ენაზე. +

27თვალყურს ადევნებს თავისი სახლის გზებს და სიზარმაცის პურს არ ჭამს.

28დგებიან მისი შვილები ლოცავენ მას, მისი ქმარიც და – აქებს მას:

29‘მრავალმა ასულმა მიაღწია წარმატებას, მაგრამ შენ ყველას გადააჭარბე!’

30მაცდურია მშვენიერება და ამაოა სილამაზე, უფლის მოშიში ქალი კი ქებულია.

31მიეცით მას მის ხელთა ნაყოფისაგან და მისი საქმეები განადიდებენ მას კარიბჭეებთან.

+ 3მეფ. 4:32.

+ იერ. 5:26. მიქ. 7:2.

+ ფსალმ. 1:1. მათ. 5:29.

+ ეს. 59:7. რომ. 3:15.

+ მათ. 26:16.

+ იგავ. 8:1-2. ლუკ. 11:49. კოლ. 2:3.

+ რჯლ. 28:63. ეზეკ. 21:17.

+ ეს. 1:15. იერ. 11:11.

+ იგავ. 1:24. საქმე. 13:40.

+ 3მეფ. 3:9,. იობ. 32:8.

+ იობ. 23:14. იოან. 3:18.

+ ფსალმ. 36:9. მათ. 5:5.

+ იობ. 18:17.

+ 4მეფ. 18:5. იერ. 9:23.

+ იობ. 28:15. იგავ. 8:11.

+ იგავ. 4:10; 9:11.

+ იგავ. 11:30; 15:4.

+ 1პეტრ. 4:10. 2კორ. 8:12.

+ ფსალმ. 36:1; 72:3.

+ რჯლ. 28:5. მალ. 2:2.

+ იაკ. 4:7. 1პეტრ. 5:5.

+ 1ნეშტ. 28:9.

+ იგავ. 3:2.

+ ფსალმ. 1:1. იგავ. 1:10.

+ რჯლ. 28:29. ეს. 59:10.

+ ფსალმ. 18:8.

+ მათ. 6:1. ებრ. 13:9.

+ ებრ. 12:13.

+ იგავ. 4:20.

+ იგავ. 7:27. მათ. 14:6.

+ იობ. 34:24. იერ. 16:17.

+ ფსალმ. 7:17. ეს. 5:18.

+ ეზეკ. 33:11.

+ იგავ. 24:33.

+ იგავ. 30:13.

+ იგავ. 19:5.

+ იგავ. 1:8.

+ იგავ. 3:23.

+ იგავ. 5:10.

+ ებრ. 13:4.

+ გამ. 22:1.

+ ლევ. 20:10.

+ ლევ. 18:5.

+ მათ. 11:19. 1კორ. 1:24.

+ ფსალმ. 11:7.

+ იობ. 28:15. იგავ. 3:14.

+ იობ. 28:16.

+ ლუკ. 11:49.

+ იგავ. 16:6.

+ დაბ. 49:10. დან. 2:21. რომ. 13:1.

+ იგავ. 3:16.

+ იობ. 28:17.

+ იოან. 1:1.

+ ფსალმ. 89:3; 109:3.

+ იობ. 36:8; 36:29.

+ იობ. 38:10.

+ იოან. 5:20.

+ 1ტიმ. 3:15. ებრ. 3:6. გამოცხ. 3:12.

+ ლუკ. 14:16.

+ იოან. 6:48. ეს. 55:1.

+ იგავ. 15:12. მათ. 7:6.

+ იგავ. 20:17.

+ იგავ. 15:20.

+ იობ. 20:20. იგავ. 11:4.

+ ფსალმ. 32:19. ეს. 49:26.

+ ფსალმ. 111:6. მათ. 26:13.

+ ფსალმ. 140:5. იაკ. 3:17.

+ იგავ. 6:13.

+ 1პეტრ. 4:8. 1კორ. 3:4.

+ იგავ. 18:11.

+ იგავ. 12:1.

+ ფსალმ. 36:36.

+ იობ. 8:13. ფსალმ. 111:10.

+ რჯლ. 25:13.

+ იგავ. 10:2. ეზეკ. 7:19. სოფ. 1:18.

+ ფსალმ. 33:20. ესთ. 7:9.

+ ფსალმ. 5:7; 118:1.

+ იობ. 31:25. მათ. 19:23. 1ტიმ. 6:17.

+ 1პეტრ. 4:18.

+ იგავ. 10:25. ეს. 37:31. იერ. 17:8.

+ რჯლ. 22:6; 25:4.

+ იგავ. 13:16.

+ იგავ. 12:9.

+ იგავ. 28:8.

+ იგავ. 1:24. ოს. 4:6.

+ გამ. 23:1. იგავ. 12:17.

+ 1იოან. 4:1. რომ. 16:18.

+ იგავ. 12:16.

+ ეფეს. 5:15.

+ ეს. 60:14.

+ იგავ. 19:7.

+ ფსალმ. 40:2. მათ. 5:7.

+ იგავ. 10:16; 27:22.

+ იგავ. 18:10.

+ 2მეფ. 22:6. იგავ. 10:17,27.

+ იგავ. 19:11.

+ ლუკ. 7:2. რომ. 13:3.

+ იგავ. 12:23.

+ ფსალმ. 32:14. ებრ. 4:13.

+ იგავ. 3:18; 11:30; 12:18.

+ ფსალმ. 111:3. იობ. 20:22.

+ იგავ. 21:27. ეს. 1:11. იერ. 6:20. ამოს. 5:21.

+ ფსალმ. 5:7.

+ იობ. 26:6. ფსალმ. 7:10.

+ იგავ. 17:22.

+ ეკლ. 3:12.

+ იგავ. 11:14; 20:18.

+ ეს. 7:9. იგავ. 2:22; 12:7.

+ გამ. 23:8. 1ტიმ. 6:9.

+ ფსალმ. 10:5. ეს. 1:15. იაკ. 5:16.

+ ფსალმ. 36:5. 1პეტრ. 5:7.

+ იობ. 21:30. რომ. 11:36.

+ ნეემ. 5:13.

+ 3მეფ. 3:27.

+ იგავ. 11:1; 20:10,23.

+ იგავ. 20:28; 25:5.

+ ესთ. 7:7. იგავ. 20:2.

+ იობ. 28:15.

+ ესთ. 3:1. იგავ. 18:12. დან. 4:27.

+ ფსალმ. 33:9. ეს. 30:18. იერ. 17:7.

+ ფსალმ. 7:16. იაკ. 3:6.

+ იგავ. 15:18.

+ იგავ. 6:13; 10:10.

+ იგავ. 20:20. ტიტ. 2:2.

+ იესო. 7:14.

+ იგავ. 15:17.

+ იგავ. 27:21. იერ. 17:10.

+ ფსალმ. 127:6. 2ტიმ. 1:5.

+ რჯლ. 32:35. 1პეტრ. 3:9. 1თეს. 5:15.

+ იგავ. 24:24. ეს. 5:23.

+ იგავ. 15:13.

+ იგავ. 21:14.

+ იგავ. 8:1. ეკლ. 2:14.

+ იაკ. 1:19.

+ იგავ. 20:5.

+ ლევ. 19:15. რჯლ. 1:17. იგავ. 24:23.

+ იგავ. 10:14; 12:13.

+ ფსალმ. 19:2.

+ იგავ. 10:15.

+ იგავ. 17:8. მათ. 2:11.

+ იგავ. 14:14. ეს. 3:10.

+ იგავ. 13:3. იაკ. 3:8-10.

+ იგავ. 17:17.

+ რჯლ. 19:18.

+ იგავ. 21:28.

+ იგავ. 30:22.

+ იგავ. 14:29.

+ ესთ. 7:9. რომ. 13:4.

+ იგავ. 3:21-22. ლუკ. 11:28.

+ ფსალმ. 40:2. მათ. 10:42.

+ იგავ. 26:15.

+ იგავ. 21:11.

+ იგავ. 15:20.

+ იგავ. 19:12.

+ მათ. 6:2. ლუკ. 18:8.

+ რჯლ. 7:13.

+ 3მეფ. 8:46. იობ. 14:4. ფსალმ. 50:7. 1იოან. 1:8. 2კორ. 6:17.

+ იგავ. 11:1.

+ იგავ. 27:13.

+ იგავ. 11:13.

+ გამ. 21:17. ლევ. 20:9. მათ. 15:4. მარკ. 7:10.

+ ფსალმ. 36:23.

+ იგავ. 16:12.

+ იგავ. 16:31.

+ 2ნეშტ. 36:22.

+ იგავ. 10:4.

+ იგავ. 25:24.

+ იგავ. 19:25.

+ ეკლ. 9:16.

+ ფსალმ. 36:26.

+ იგავ. 15:8.

+ იგავ. 19:5-9.

+ იობ. 5:13. ეზეკ. 28:5.

+ ფსალმ. 32:17.

+ ეკლ. 7:1-2.

+ იგავ. 27:12.

+ იესო. 23:13.

+ 2კორ. 3:7.

+ რჯლ. 24:17. იობ. 31:13.

+ იგავ. 23:11.

+ რჯლ. 19:14. იგავ. 23:10.

+ ფსალმ. 36:1. იგავ. 24:1.

+ რომ. 13:13. ეფეს. 5:18.

+ იგავ. 10:1; 15:20. ეს. 5:11.

+ მათ. 15:19. მარკ. 7:6.

+ ფსალმ. 36:1. იგავ. 23:17.

+ ფსალმ. 9:28.

+ იგავ. 14:6.

+ იობ. 34:11. ფსალმ. 61:13. იერ. 32:19. რომ. 2:6. გამ. 22:12.

+ მათ. 22:21. 1პეტრ. 2:17. რომ. 13:2.

+ იგავ. 18:5.

+ იგავ. 17:13.

+ იგავ. 15:19.

+ იგავ. 28:19.

+ იგავ. 20:5.

+ იგავ. 20:8.

+ ლუკ. 14:9-10.

+ იგავ. 20:19.

+ 1მეფ. 24:19. რომ. 12:20.

+ ფსალმ. 31:9-10.

+ 2პეტრ. 2:22.

+ ეს. 5:21. რომ. 12:16.

+ ლუკ. 19:21.

+ ფსალმ. 54:22.

+ საქმე. 16:17.

+ 1მეფ. 26:25.

+ იაკ. 4:13-14.

+ 2კორ. 10:12.

+ იაკ. 1:20.

+ ფსალმ. 140:5.

+ იგავ. 18:19.

+ იგავ. 23:15.

+ იგავ. 19:13; 25:24.

+ ებრ. 10:24.

+ ეს. 5:20.

+ იგავ. 26:27.

+ ფსალმ. 31:5. 1იოან. 1:9.

+ იობ. 3:25. რომ. 11:20.

+ იგავ. 12:11.

+ იგავ. 20:21.

+ იგავ. 18:5; 24:23.

+ 1ტიმ. 6:9.

+ მათ. 15:5.

+ იგავ. 13:10.

+ იგავ. 11:11. ეკლ. 9:18.

+ იგავ. 16:12; 20:28; 25:5.

+ ფსალმ. 36:36.

+ იგავ. 26:12. ეკლ. 5:1. იაკ. 1:19.

+ იგავ. 15:18.

+ იობ. 22:29. იგავ. 15:33. მათ. 23:12.

+ იგავ. 19:16.

+ იაკ. 1:10. 1კორ. 15:9.

+ ფსალმ. 11:7.

+ რჯლ. 4:2; 12:32.

+ მათ. 6:11. 1ტიმ. 6:8. ებრ. 13:5.

+ რჯლ. 8:12-14.

+ ფსალმ. 54:22. იგავ. 12:18. იერ. 9:8.

+ დან. 7:4. გამოცხ. 5:5.

+ რჯლ. 17:17.

+ ესთ. 3:15. ეს. 5:22.

+ იგავ. 24:11.

+ ლევ. 19:15. რჯლ. 1:16.

+ იგავ. 12:4; 18:22.

+ ტიტ. 2:3.

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GRG

Table of Contents

- ბიბლია

- სათაურის გვერდი

- იგავები

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31